فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٨ - انـفـال غلامرضا رضوان آیت الله
اين آيه، آن است كه خدا و رسول در انفال شريك اند، نيمى كه سهم خداوند است فى سبيل الله مصرف مىشود و نيم ديگر ويژه پيامبر(ص) خواهد بود.
اين ادعا پذيرفتنى نيست. چه، با روايات معتبره پيشين منافات دارد به ويژه آنكه در برخى از روايات همچون صحيحه محمد بن مسلم (٢٠)آمده بود:
ما كان لله فهو للرسول.
و به ويژه آنكه در برخى از روايات به عنوان قاعده كلى چنين آمده است:
ما كان لله من حق فانما هو لوليه (٢١)هر حقى كه خدا دارد به ولى او تعلق مىيابد.
صاحب حدايق مفهوم شرعى انفال را چنين آورده است:
انفال شرعا هر آن چيزى است كه با انتقال از پيامبر(ص) اختصاص به امام(ع) پيدا مىكند (٢٢)
صاحب شرايع مىگويد:
انفال اموالى است كه امام معصوم(ع) بسان پيامبر(ص) به نحو اختصاص، استحقاق ملكيت آن را پيدا مىكند. (٢٣)
در جواهر بر اين تعريف چنين افزوده شده است:
از آن جهت به اين اموال انفال گفته شده است كه هبه اى است از جانب خداوند كه افزون بر سهم پيامبر(ص) در خمس، براى گرامى داشتن و برترى بخشيدن وى بر ديگران، به ايشان ارزانى شده است . (٢٤)
چنين بر مىآيد كه دراين تعاريف مسامحه آشكارى صورت گرفته است زيرا در
(٢٠)وسائل ٦/٣٦٧، ب ١ از انفال، ح ١٠.
(٢١)اصول كافى،١/٥٣٧، باب صله امام(ع)،ح ٣.
(٢٢)حدائق الناظره، ١٢/٤٧٠.
(٢٣)شرايع الاسلام ١/١٨٣، چاپ نجف اشرف.
(٢٤)جواهر الكلام،١٦/١١٦.