با به وجود آمدن پول تحريرى، پول به اوج كمال خود رسيده است و چك، كارت‌هاى اعتبارى، كارت‌هاى هوشمند و نظائر آن صرفاً ابزار انتقال همان ارزش مبادله‌اى اعتبارى عام در مبادلات به شمار مى‌آيند.

شايان توجه است كه ارزش مبادله اى، قدرت خريد و ماليت پول، هر سه به يك معنا و مترادف هم مى‌باشند.بنابر اين،حقيقت پول تحريرى ارزش مبادله‌اى اعتبارى محض است كه در نظر عرف و عقلا هر واحد ارزش مبادله‌اى آن، همسان و مثل ساير واحدهاى ديگر آن مى‌باشد.

بنابر اين مثلى بودن پول تحريرى در نظر عرف و عقلا به لحاظ ارزش مبادله‌اى آن، جاى هيچ گونه شبهه‌اى را بر نمى‌تابد.

آنچه كه مى‌بايست در اين بحث به طور دقيق مورد ملاحظه قرار گيرد،اين است كه عنوان مثلى يك عنوان عرفى و عقلايى است نه شرعى. بنابر اين از اين منظر اگر ارزش مبادله‌اى پول در طول يك سال دچار كاهش خفيفى گردد؛ يعنى سطح عمومى قيمت‌ها در اثر تورم مثلاً در حد دو درصد افزايش يابد،عرف و عقلا اين مقدار تغيير در ارزش مبادله‌اى را باعث تفاوت نمى‌دانند و يك اسكناس ١٠٠٠ تومانى را در پايان سال، در عين كاهش دو درصدى مثل اسكناس ١٠٠٠ تومانى ابتداى همان سال مى‌بينند. اما اگر در طول يك سال سطح عمومى قيمت‌ها پنجاه درصد افزايش يابد؛ يعنى از ارزش مبادله‌اى پول پنجاه درصد كاسته گردد، ديگر عرف و عقلا يك اسكناس ١٠٠٠ تومانى را در پايان سال،مانند اسكناس ١٠٠٠ تومانى ابتداى همان سال نمى‌شمارند.

اين مطلب در مورد پول تحريرى گوياتر است. زيرا حقيقت پول تحريرى ارزش مبادله‌اى اعتبارى آن است . از اين رو اگر ارزش مبادله‌اى آن در طول يك سال دو درصد كاهش يابد،عرف و عقلا در پايان سال ١٠٠٠ واحد ارزش مبادله‌اى آن را مثل ١٠٠٠ واحد ابتداى سال مى‌شمارند. امّا اگر اين كاهش به پنجاه درصد برسد ديگر ١٠٠٠ تومان پايان سال در نظر آنها مثل ١٠٠٠ تومان ابتداى همان سال نخواهد بود.

هنگامى كه نرخ تورم بالا باشد ـ مثل پنجاه درصد ـ هم در مورد اسكناس و هم در مورد پول