دستؤ چهارم:اين دسته از تعاريف، به صفاتى اشاره دارد كه نتيجؤ آن تساوى در ميزان رغبت و تمايل افراد به آن، و در نتيجه تساوى در ماليت و قيمت افراد آن مى‌باشد. به عبارت ديگر،شيئى مثلى است كه ميزان رغبت عرف نسبت به صفات موجود در افراد آن و مطلوبيت آنها در نظر عرف و عقلا متفاوت نباشد.

ثمره و تبلور خارجى چنين امرى،تساوى در ماليت و قيمت مى‌باشد. برخى از محققان و فقيهان بزرگ معاصر،طرفدار اين نظريه هستند. ما به شمارى ازگفتار آنان اشاره مى‌كنيم. آية‌اللّه‌ سيد محمد كاظم طباطبائى يزدى(ره) مى‌نويسد:

مثلى آ ن است كه افراد آن، داراى خصوصيات و ويژگيهايى باشند كه ميزان رغبت مردم نسبت به آن افراد و قيمت افراد به واسطؤ آن خصوصيات و ويژگيها اختلاف پيدا نكند. هر چيزى كه غالباً اين گونه باشد مثلى است و اين مطلب به حسب زمانها، مكانهاو كيفيتها اختلاف پيدا مى‌كند. (١٢)

آية‌اللّه‌ سيد محسن حكيم(ره) هم در اين باره مى‌نويسد:

آنچه از تعاريف عالمانه فقه، در مورد مثلى استفاده مى‌شود، اين است كه، مثلى شيئى است كه رغبت و تمايل مردم نسبت به افراد آن بر اثر صفات موجود در آنها،تفاوت پيدا نكند. (١٣)

آية‌اللّه‌ ميرزا جواد تبريزى معتقدند:

مقصود از مثل براى شئ تلف شده، آن است كه از نظر اوصاف، قريب به شئ تلف شده باشد و منظور از قريب ، قريب در اوصافى است كه ماليت و زيادى آن به آ ن اوصاف محقق گردد. بنا بر اين در مثلى تنها اوصافِ دخيل در ماليت، اعتبار دارد و ساير اوصافى كه گاه غرض شخصى نه نوعى به آن تعلق گرفته و قيمت آن را تغيير دهد، شئ را از مثليت خارج نمى‌كند. زيرا چنين خصوصيتى در اشياء، مقصود عقلا قرار نمى‌گيرد.

(١٢)حاشيه مكاسب، ص٩٩.
(١٣)نهج الفقاهه، ج١، ص١٣٩.