قرآن آمده است كه انفال ويژه خدا و روسول است و در روايات نيز آمده كه انفال پس از پيامبر(ص) متعلق به امام است. (٢٥)پس انفال ويژه خدا و رسول و امام پس از رسول مى‌باشد.

مقتضاى جمود بر ظاهر گفتار فقها يكى از دو امر است:

١ - معناى انفال پس از پيامبر(ص) تغيير يافته و به معنايى كه در قرآن آمده به كار نمى رود.

٢ - بگوييم نزد اصحاب پيامبر(ص) اين مطلب كه پس از پيامبر(ص) انفال ملك امام است، امرى مسلم بوده است.

چنين ادعايى بسيار بعيد مى‌نمايد.

به هر حال، پس از آن كه ثابت شد انفال آن دسته از اموالى است كه امام(ع) پس از پيامبر(ص) مستحق آن مى‌شود، جاى ترديد نمى ماند كه هيچ كس بدون اذن امام(ع) نمى تواند در اين اموال تصرف كند چه عصر امام باشد يا عصر غيبت ايشان. و اگر در آن تصرف كند غاصب است. البته اگر ثابت شود كه ائمه(ع) تصرف در بخشى از انفال را براى شيعه در زمان غيبت يا در همه زمانها، حلال شمرده اند، چنين تصرفى غصب نبوده و خارج از محل كلام است و بحث آن خواهد آمد.

جهت دوم : گستره قلمرو انفال و تبيين مصاديق آن

فقها موارد انفال را بر شمرده و آن را منحصر به اموال مشخصى دانسته اند بدين شرح:

١ - مورد اول از انقال،زمينى كه بدون جنگ به ملكيت مسلمانان در آيد، چه صاحبانش از آن كوچ كرده باشند و چه از روى ميل آن را به مسلمانان تسليم نموده و خود نيز در آن ماندگار باشند، در اين مورد هيچ اختلافى نيست بلكه ظاهرا درجواهر ادعاى اجماع بر آن شده است. (٢٦)

(٢٥)وسائل،٦/٣٦٨،ب ١ از انفال،ح ١٢.
(٢٦)جواهر الكلام،١٦/١١٦.