صفات در مقابل ذات، اگر از قبيل صفاتى باشندكه نوعاً افراد مثل هم وجود داشته باشد، موصوف به آن صفات را مثلى گويند. و اگر از نظر نوع چنين نباشند، قيمى خواهند بود. (٨)

محقق خويى(ره)مى‌نويسد:

اوصاف اشيا بر دو دسته اند: يك دسته از آنها دخيل در ماليت شى‌ء هستند،و دسته ديگر هيچ گونه دخالتى در آن ندارند. دستؤ اول اگراز آنهايى باشد كه‌براى موصوف به حسب نوع يا صنف،افراد مماثل وجود داشته باشد، مثلى است... و اگر موصوف اين دسته از صفات، به نحوى كه ذكر شده نباشد، قيمى است... آنچه كه از مماثلت بين افراد موصوف ذكر كرديم، اختصاص به‌اتحاد نوعى و صنفى دارد، اما در اتحاد جنسى، مماثلت در جميع موارد آن لازم نمى‌باشد. (٩)

دربيان هردو محقق تعبيرى وجود دارد كه شبهه دور را به ذهن خواننده بر مى‌انگيزد. عبارت«افراد مثل هم يا مماثل هم »به نوعى تعريف مثلى به مثلى است؛زيرا درتعريف مثلى، درپى ضابطه مثل هم بودن درنظر عرف وعقلا هستيم،درحالى كه دركلام اين دومحقق ملاك «مثل هم بودن » مشخص نشده است.

(٨)حاشيه بر مكاسب، بحث ضمان مثلى و قيمى، ص٨٨. متن عربى ايشان چنين است: «الصفات المقابلة للذات على قسمين تارة تختلف بها الرغبات فلها دخل فى المالية و اخرى لادخل لها فيها حيث لايختلف بها الرغبات و الثانية سواء كانت فى المثلى او القيمى ليست مناطاً لمثليته و لالقيميته و الاولى اذا كانت مما لها نوعاً افراد مماثلة كان الموصوف بها مثلياً...».
(٩)مصباح الفقاهه، ج٣، ص١٥٢.