فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٨ - سيرى در كتاب العناوين(٢) محمد رحمانى
عنوان٧١
در اين عنوان از چگونگى قيمت گذارى و حكم اختلاف قيمت گذاران بحث مىشود:
١ ـ قيمت گذارى چند گونه است:
الف. قيمت گذارى نسبت به مال مستقل كه با چيز ديگرى ارتباط ندارد.
ب. قيمت گذارى بخشى از مال مركب.
ج. قيمت گذارى اوصاف مال.
د.قيمت گذارى نمائات اموال.
هـ . قيمت گذارى نسبت به منافع اموال. هريك از اين پنج قسم داراى طريق خاصى براى قيمت گذارى است كه مؤلف به تفصيل آن را مورد بحث قرارداده است.
٢ ـ اگر قيمت گذاران نسبت به قيمت بازار اختلاف كنند نسبت به قيمت بازار چند صورت دارد:
الف. قيمت گذاران از قيمت بازار اخبار كنند.
اين صورت به باب تعارض بينات ملحّق است كه بايد قول اعلم، اورع و اكثر ترجيح داده شود و در صورت تساوى در اين جهات نوبت به قرعه مىرسد.
ب.هريك از قيمت گذاران قيمت را انشاء كنند. دراين صورت چند قول
است:
١ ـ قيمتى كه از مجموع به دست مىآيد ملاك است.
٢ ـ تخيير.
٣ ـ بالاترين قيمت.
٤ ـ كمترين قيمت.