به استناد شواهد تاريخى نخستين گونه دادوستد، معامله پاياپاى يا كالا به كالا بوده است، اين نوع معامله مشكلاتى را به همراه داشت ، از جمله اينكه هر يك از كالاها و خدمات بر اساس كار و ميزان مطلوبيتى كه براى افراد داشت،نزد آنان از ارزشهاى مبادله‌اى مختلفى بر خوردار بود، در نتيجه ناهمگونى و ناهمسانى ارزشهاى مختلف انواع كالاها و خدمات و فقدان كالاى جانشين براى جبران كاستى در يك طرف معامله، اين نوع دادوستد را كند مى‌كرد.

بنابر اين به چيزى نياز بود كه در همسان سازى انواع ارزش‌هاى اقتصادى ناهمگون و ناهمسان به آنها كمك كند؛ همان گونه كه انسان در مقام بيان كميت اشياء، به مقادير و اوزان متوسل مى‌شد، تعيين ارزش اقتصادى اشياء نيز نيازمند به معيار و مقياسى بود تا بتواند به راحتى ارزش‌هاى مختلف ناهمگون اقتصادى را با آن مقايسه و در بارؤ آنها قضاوت كند.بدين ترتيب شئ سوم يعنى پول وارد مبادلات گرديد تا به عنوان مقياس و معيار ارزش اقتصادى انواع توليدات مورد استفاده قرار گيرد.

مبادله كنندگان حتى در دوران مبادلات پاياپاى، مقدار ماليت انواع توليدات خود را با آن اشياء(پول كالايى) به عنوان مقياس و معيار ارزش، مقايسه كرده و مبادلؤ پاياپاى را انجام مى‌دادند. بدين صورت كه ارزش مبادله‌اى آ ن اشياء،(پول كالايى) را معادل همگانى ارزش ساير كالاها و خدمات قرار داده و براساس ارزش مبادله‌اى پول كالايى، ارزش مبادله‌اى انواع كالاها و خدمات را شمارش مى‌كردند، و در صورتى كه عرفاً ارزش مبادله‌اى كالاها و خدمات را با ارزش مبادله‌اى پول كالايى مساوى مى‌ديدند،مبادله انجام مى‌گرفت.

اين امر در صورتى امكان داشت و در عين حال مشكلات مبادلات پاياپاى را حل مى‌كرد كه واحدهاى مختلف پو ل عرفاً مثل هم باشند. و گرنه معيار سنجش متفاوت مى‌گرديد و امكان مقايسؤ ارزش مبادله‌اى كالاها با ارزش مبادله‌اى پول از بين مى‌رفت و مشكلات پاياپاى هم چنان باقى مى‌ماند. و اگر شئ قيمى به عنوان پول، وارد مبادلات مى‌گرديد،بايد نوع خاصى از آن باشد كه افراد آن از نظر شكل ظاهر و ارزش مبادله، عرفاً