فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٤ - انـفـال غلامرضا رضوان آیت الله
حمادبن عيسى (٧٣)است.اما صاحب شرايع مالكيت امام را با عبارت «مالم يحجف» (٧٤)مقيد به عدم اجحاف كرده است. در مقابل، صاحب مدارك بر اين باور است كه «به اين قيد نيازى نيست بلكه نبود آن بهتر است.» (٧٥)شايد سبب بى نيازى از اين قيد، اطلاق ادله باشد، چه از اين اطلاق به دست مىآيد كه امام حق دارد از مال غنيمت حتى تمام آن را براى خود بردارد. صاحب جواهر مىگويد: «چنانكه بيان شد به استناد اجماعى كه علامه در منتهى ادعا كرده، ملكيت امام مطلق نيست بلكه مشروط به عدم اجحاف است، [اصل عدم جواز تصرف در ملك غير [و قاعده اكتفا كردن به قدر متيقن مويد اين تقييد است.
چنانكه مقتضاى اطلاق آن دسته از ادله كه غانمين را مستحق غنيمت شناخته نيز همين است بلكه اساسا مىتوان ادعا كرد كه متبادر از روايات پيشين بلكه ظهور آنها همين تقييد است نه اطلاق (٧٦)، چه، بيشترين روايات بسان گفتار بسيارى از بزرگان همچون صاحب شرائع، ظهور دارد كه ملكيت اين دسته از انفال (قسم هفتم ) براى امام(ع)، منوط بر آن است كه امام اين اموال را برگزيده و جداسازد و بسان ساير موارد انفال نيست كه قهرا از سوى خداوند به امام تمليك شده است. اگر چه اين اموال به اعتبار آنكه امام حق گزينش از
(٧٣)وسائل،٦/٣٦٥، ب ١ از انفال، ح ٤، مرسله مقنعه و روايت حارث بن مغيره نصرى نيز بر آن دلالت دارد. همان، ٦/٣٨٣،ب ٤ از انفال،ح ١٤.
(٧٤)شرايع الاسلام،١/١٨٣.
(٧٥)مدارك الاحكام،٥/٤١٦.
(٧٦)جواهر الكلام،١٦/١٢٥.