فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٧ - پول امروز، مثلى يا قيمى يا ماهيت سوم؟ احمدعلى يوسفى

خلاصه مطالب فوق، در جدول زير آورده شده است.

صاحب حسابهاى جاريالف

صاحب حسابهاى جارى حساب جارى ذخيره قانونى باقى مانده وام جديد

الف ٠٠٠/١٠٠ ٠٠٠/٢٠ ٠٠٠/٨٠ ٠٠٠/٨٠

ب ٠٠٠/٨٠ ٠٠٠/١٦ ٠٠٠/٦٤ ٠٠٠/٦٤

ج ٠٠٠/٦٤ ٨٠٠/١٢ ٢٠٠/٥١ ٢٠٠/٥١

د ٠٠٠/٥١ ٢٤٠/١٠ ٩٦٠/٤٠ ٩٦٠/٤٠

جمع ٠٠٠/٥٠٠ ٠٠٠/١٠٠ ٠٠٠/٤٠٠ ٠٠٠/٤٠٠

آنچه در بالا بيان شد، حداكثر قدرت ايجاد پول تحريرى،توسط نظام بانكى در شرايط زير مى‌باشد:

١ ـ نرخ ذخيرؤ قانونى ٢٠ درصد باشد.

٢ ـ پرداخت‌هاى افراد به يك ديگر از طريق چك انجام گيرد.

٣ ـ افراد دارندؤ حساب جارى ،تصميم به پس انداز و ذخيرؤ پول به وسيلؤ اسكناس نگيرند.

٤ ـ شرايط براى پرداخت وام از طرف نظام بانكى و وام گيرندگان ،به طور كامل مهيا باشد.

در صورتى كه هر يك از شرايط فوق محقق نگردد،يقيناً ميزان خلق پول تحريرى،توسط نظام بانكى به مبلغى كه ذكر گرديد،نخواهد رسيد.

چنانچه ملاحظه شد با ٠٠٠/١٠٠ تومان اسكناس اوليه، ٠٠٠/٤٠٠ تومان پول تحريرى ايجادشد كه هيچ گونه مادؤ فيزيكى ندارد. بنابر اين مى‌توان گفت كه پول تحريرى صرفاً ارزش مبادله‌اى اعتبارى عام بوده و عدد و رقم در دفاتر حساب ها،تنها نشان دهندؤ مقدار آن مى‌باشد و همان ارزش مبادله‌اى عام،تمام وظايف پول را انجام مى‌دهد. زيرا بشر در مبادلات خود نياز به معادل همگانى براى همسان سازى ارزش‌هاى مبادله‌اى گوناگون كالاها و خدمات دارد؛ تا در هنگام مبادله، آن را به صاحبان كالاها و خدمات تحويل دهد. اين معادل همگانى ممكن است در هيچ امر فيزيكى محقق نگردد و فقط مقدار آن با واحدى همچون ريال به صورت عدد و رقم در دفترى ثبت شود و هر گاه صاحب حساب بخواهد مى‌تواند با صدور چك و... از آن