مى‌گردد،ارزش مبادله‌اى آ ن است و اگر ارزش مبادله‌اى پول كاغذى از آن الغا گردد، كاغذ پاره رنگى و اعداد باقى مانده روى آن برا ى عرف و عقلا هيچ گونه مطلوبيتى نخواهد داشت. اما در كالاها فايدؤ مصرفى(ارزش استعمالى)منشأ مطلوبيت مى‌باشد؛ به طورى كه اگر ارزش مبادله‌اى كالايى به صفر برسد، آن كالا براى عرف و عقلا به لحاظ فايدؤ مصرفى، هم چنان مطلوب خواهد بود.

بدين ترتيب اگر در كالاها ارزش مبادله‌اى آن از بين برود،هم چنان به آن ، كالا گفته شده و اسم خاص آن، بر آن اطلاق مى‌گردد. به عنوان مثال، گندم وقتى كه ارزش مبادله‌اى آن به صفر مى‌رسد، هم چنان به آن گندم گفته شده و تمام فوايد مصرفى را داراست. بر خلاف اسكناس كه اگر ارزش مبادله‌اى آن به صفر برسد، ديگر به كاغذ پارؤ رنگى با چند عدد و رقم نوشته شده بر روى آن، پول گفته نمى‌شود. بنا بر اين پول‌هاى كاغذى به اعتبار ارزش مبادله‌اى مثلى مى‌باشند . در حالى كه عرف و عقلا كالاها را به خاطر اوصاف آنها مثلى مى‌داند.

پول تحريرى

قضاوت پيرامون مثلى يا قيمى بودن پول تحريرى قبل از تبيين صحيح ماهيّت آن ممكن نيست.

عقلاى عالم براى آن كه مبادلات خود را با كم ترين هزينه و آسان ترين راه انجام دهند،پولى را كه هيچ گونه مادؤ فيزيكى نداشته و صرفاً ارزش مبادله‌اى اعتبارى عام دارد،اختراع كردند.

امروزه در بسيارى از كشورها تا حدود ٩٠% حجم مبادلات با اين نوع وسيلؤ مبادله انجام مى‌شود. در ايران هم سهم آن به عنوان وسيلؤ مبادله به بيش از ٨٠% كل وسيلؤ مبادلات مى‌رسد. (٢٣)به اين نوع وسيلؤ مبادله «پول تحريرى» گويند.

(٢٣)مجموعه آمارى معاونت امور اقتصادى و هماهنگى وزارت اقتصاد، سال ١٣٧٦.