كه مى‌بايست براى تعريف آنها به تحليل روانى رفتار عرف و عقلا نسبت به اشياى خارجى توجه كرد، و با كشف ارتكازات ذهنى عرف و عقلا نسبت به آنها، ويژگيهاى اشياى مثلى را شناسايى كرده، آن را ضابطه مند نمود و سپس به صورت تعريف ارائه داد.

اشكال عمدؤ اغلب تعاريف ذكر شده اين است كه از حوزؤ تحليل مورد اشاره خارج مى‌باشد. در نتيجه از فراگيرى لازم نسبت به زمان،مكان و كيفيات بر خوردار نمى‌باشند. در برابر تعريف دسته چهارم از روش ذكر شده بهره جسته و موفق به ارائؤ ضابطه مناسبى براى مثلى و قيمى شده است.

زمانى افراد يك شئ در نظر عرف و عقلا مثل هم به شمار مى‌آيند كه آنها حاضر باشند افراد آن را به جاى هم قبول كنند. اين امر در صورتى محقق مى‌شود كه خصوصيات افراد آن شئ به گونه‌اى باشد كه باعث تفاوت رغبت،مطلوبيت و در نتيجه تفاوت در ماليت آنها نگردد . با اين بيان به نظر مى‌آيد كه تعريف دسته چهارم در مقايسه با ساير تعاريف به واقع نزديكتر بوده و فراگيرى آن نسبت به زمان، مكان و كيفيت گسترده تر مى‌باشد.

با توجه به اين تعريف مى‌توان اظهار داشت كه در عصر حاضر برخى از آفريده‌هاى طبيعى كه در زمانهاى سابق مثلى محسوب مى‌شده اند، از مثلى بودن خارج شده اند. درمقابل بسيارى از مصنوعات كارخانه‌ها و توليدات ماشينى كه پيش از اين قيمى بوده اند، از آنجا كه در نظر عرف داراى ويژگيهاى يكسانى هستند ـ به اين معنا كه ميزان رغبت عرف و مطلوبيت آنها، همسنگ بوده و در پى آن،از ماليت يكسانى برخوردارند ـ مثلى به شمار مى‌روند. اين امر بدان جهت است كه عرف و عقلا در طول زمان به خاطر پيشرفت علوم و دقت بيشتر در امور جزيى، از تسامحات خود كاسته و بر دقت خود افزوده‌اند . در نتيجه اوصافى از اشياءكه در سابق مورد رغبت عقلا نبوده و مطلوبيتى براى وى قائل نبوده‌اند مرغوب واقع شده و براى آنها ايجاد مطلوبيت نموده است و از اين رو برخى از اشيا را كه در سابق مثلى نمى‌دانسته،مثل هم محسوب مى‌كند.

پس از بيان ضابطؤ مثلى،اينك موضوع اصلى نوشتار يعنى باز شناخت مثلى باقيمى بودن پول را، مورد بررسى قرار مى‌دهيم.