تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٤
٢- آيا جامعه بشرى از هدايت الهى خالى مانده بود؟
در اينجا ممكن است گفته شود: طبق عقيده ما، جامعه انسانيت لحظهاى از نماينده خدا و فرستادگان او خالى نخواهد شد، چگونه ممكن است چنين فترتى وجود داشته باشد؟
در پاسخ بايد توجه داشت: قرآن مىگويد: «عَلى فَتْرَةٍ مِنَ الرُّسُلِ» يعنى رسولانى در اين دوران نبودند اما هيچ مانعى ندارد كه اوصياى آنها وجود داشته باشند.
به تعبير بهتر، «رسولان»، آنهائى بودند كه دست به تبليغات وسيع و دامنهدارى مىزدند، مردم را بشارت مىدادند و انذار مىكردند، سكوت و خاموشى اجتماعات را در هم مىشكستند، و صداى خود را به گوش همگان مىرساندند، ولى اوصياى آنها همگى چنين مأموريتى را نداشتند و حتى گاهى ممكن است آنها به خاطر يك سلسله عوامل اجتماعى در ميان مردم به طور پنهان زندگى مىنمودهاند.
على عليه السلام در يكى از بياناتش در «نهج البلاغه» مىفرمايد:
اللَّهُمَّ بَلى لا تَخْلُو الأَرْضُ مِنْ قائِمٍ لِلَّهِ بِحُجَّةٍ امَّا ظاهِراً مَشْهُوراً وَ إِمَّا خائِفاً مَغْمُوراً لِئَلَّا تَبْطُلَ حُجَجُ اللَّهِ وَ بَيِّناتُهُ ... يَحْفَظُ اللَّهُ بِهِمْ حُجَجَهُ وَ بَيِّناتِهِ حَتّى يُودِعُوها نُظَرائَهُمْ وَ يَزْرَعُوها فِى قُلُوبِ أَشْباهِهِمْ:
«آرى، روى زمين هرگز از كسى كه قيام به حجت الهى كند، خالى نخواهد ماند، خواه آشكار و مشهور باشد، يا پنهان و ناشناخته، براى اين كه احكام، دستورات، دلائل و نشانههاى خداوند از ميان نرود (و آنها را از تحريف و دستبرد مصون دارند) ... خداوند به وسيله آنها دلائل و نشانههاى خود را حفظ مىكند تا به افرادى همانند خود بسپارند و بذر آن را در دلهاى كسانى شبيه خود