تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٠
و در حقيقت اين سخن شبيه همان است كه امير مؤمنان على عليه السلام در «نهج البلاغه» در آغاز خطبه «همّام» فرموده است:
انَّ اللَّهَ سُبْحانَهُ وَ تَعالى خَلَقَ الْخَلْقَ حِيْنَ خَلَقَهُمْ غَنِيّاً عَنْ طاعَتِهِمْ آمِناً مِنْ مَعْصِيَتِهِمْ لِانَّهُ لا تَضُرُّهُ مَعْصِيَةُ مَنْ عَصاهُ وَ لا تَنْفَعُهُ طاعَةُ مَنْ أَطاعَهُ:
«خداوند متعال انسانها را آفريد در حالى كه از اطاعت آنها بىنياز و از نافرمانى آنها در امان بود؛ زيرا نه معصيت گنهكاران به او زيانى مىرساند، و نه طاعت مطيعان به او سودى مىدهد». «١»
و سومين بار به عنوان مقدمهاى براى بعد است، به همين دليل، مالكيت خود بر سراسر جهان هستى را يادآور مىشود.
***
لذا با توجه به آيه قبل، در آيه سوم توجه مىدهد: براى خدا هيچ مانعى ندارد كه شما را از بين ببرد، و جمعيتى آمادهتر و مصممتر جانشين شما كند، كه در راه اطاعت او كوشاتر باشند، توانائى بر اين كار از ديده هيچ مخلوقى پنهان نيست، مىفرمايد: «اى مردم اگر او بخواهد شما را از ميان مىبرد و افراد ديگرى را مىآورد و خداوند توانائى بر اين كار را دارد» «إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ وَ يَأْتِ بِآخَرينَ وَ كانَ اللَّهُ عَلى ذلِكَ قَديراً».
در تفسير «تبيان» و «مجمع البيان» از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله چنين نقل شده است:
وقتى اين آيه نازل شد، پيامبر صلى الله عليه و آله دست خود را به پشت «سلمان» زده، فرمود: «آن جمعيت، اينها مردم عجم و فارس هستند». «٢»