تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٢
صيغه اسم مفعول است و هم اسم مكان، اما در آيه فوق به معنى اسم مكان آمده، يعنى مكانى كه مىتوانند در آن حق را اجراء كنند و اگر كسى با حق از روى عناد مخالفت كند، او را محكوم سازند و بينى او را به خاك بمالند!
سپس به جنبه معنوى و اخروى مهاجرت اشاره كرده مىفرمايد: «كسى كه از خانه و وطن خود به قصد مهاجرت به سوى خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله خارج شود و پيش از رسيدن به هجرتگاه، مرگ او را فرا گيرد، اجر و پاداش وى بر خدا است، و خداوند گناهان او را مىبخشد» «وَ مَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهاجِراً إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحيماً».
بنابراين، مهاجران در هر صورت به پيروزى بزرگى نائل مىگردند، چه بتوانند خود را به مقصد برسانند و از آزادى و حريت در انجام وظائف بهره گيرند.
و چه نتوانند و جان خود را در اين راه از دست بدهند، و با اين كه تمام پاداشهاى نيكوكاران بر خدا است، ولى در اينجا به خصوص تصريح به اين موضوع شده است كه: فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ: «پاداش او بر خدا لازم شده است».
و اين نهايت عظمت و اهميت پاداش مهاجران را روشن مىسازد.
***
نكتهها:
١- اسلام و مهاجرت
طبق اين آيه، و آيات فراوان ديگر قرآن، اسلام با صراحت دستور مىدهد:
اگر در محيطى به خاطر عواملى نتوانستيد آنچه وظيفه داريد انجام دهيد، به محيط و منطقه امن ديگرى «هجرت» نمائيد؛ زيرا با وسعت جهان هستى «نتوان