تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٣
مرد به ذلت كه در اينجا زادم»!
علت اين دستور روشن است؛ زيرا اسلام جنبه منطقهاى ندارد، و وابسته و محدود به مكان و محيط معينى نيست.
به اين ترتيب، علاقههاى افراطى به محيط تولد و زادگاه و ديگر علائق مختلف از نظر اسلام نمىتواند مانع از هجرت مسلمان باشد.
و لذا مىبينيم در صدر اسلام، همه اين علاقهها به خاطر حفظ و پيشرفت اسلام بريده شد، و به گفته يكى از مورخان غرب: «قبيله و خانواده تنها شجره و درختى است كه در صحرا مىرويد و هيچ فردى جز در پناه آن نمىتواند زندگى كند، و محمّد صلى الله عليه و آله با هجرت خويش شجرهاى را كه از گوشت و خون خانوادهاش پرورده شده بود، براى پروردگارش قطع كرد». (و با قريش رابطه خود را بريد). «١»
از اينها گذشته، در ميان همه موجودات زنده- به هنگامى كه موجوديت خود را در خطر مىبينند- «هجرت» وجود دارد.
بسيارى از انسانهاى گذشته، پس از تغيير شرائط جغرافيائى زمين، از زادگاه خود براى ادامه حيات به نقاط ديگر كوچ كردند.
نه تنها انسانها، بلكه در ميان جانداران ديگر انواع بسيارى به عنوان مهاجر شناخته شدهاند، مانند پرندگان مهاجر كه براى ادامه حيات، گاهى تقريباً سرتاسر كره زمين را سير مىكنند.
و بعضى از آنها از منطقه قطب شمال تا منطقه قطب جنوب را طى مىنمايند.
و به اين ترتيب، گاهى براى حفظ حيات خود، در سال حدود ١٨ هزار كيلومتر پرواز مىنمايند و اين خود مىرساند كه: هجرت يكى از قوانين