دارد) گواه بر اين معنى خواهد بود (دقت كنيد).
سپس طرز تيمم را اجمالًا بيان كرده، مى‌گويد: «به وسيله آن صورت و دست‌هاى خود را مسح كنيد» «فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْدِيكُمْ مِنْهُ».
روشن است: منظور اين نيست كه چيزى از خاك بر دارند و به صورت و دست بكشند، بلكه منظور اين است: پس از زدن دست بر خاك پاك، صورت و دست‌ها را مسح كنند، ولى بعضى از فقها به خاطر كلمه «مِنْهُ» گفته‌اند: بايد حد اقل غبارى هر چند مختصر، به دست بچسبد. «١»
در پايان آيه، براى اين كه روشن شود هيچگونه سختگيرى در دستورات گذشته در كار نبوده، بلكه همه آنها به خاطر مصالح قابل توجهى تشريع شده است، مى‌فرمايد: «خداوند نمى‌خواهد شما را به زحمت بيفكند، بلكه مى‌خواهد شما را پاكيزه سازد و نعمت خود را بر شما تمام كند تا سپاس نعمت‌هاى او را بگوئيد» «ما يُريدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَ لكِنْ يُريدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَ لِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ».
در حقيقت جمله‌هاى فوق، بار ديگر اين واقعيت را تأكيد مى‌كند كه: تمام دستورهاى الهى و برنامه‌هاى اسلامى به خاطر مردم و براى حفظ منافع آنها قرار داده شده، و به هيچ وجه هدف ديگرى در كار نبوده است، خداوند مى‌خواهد با اين دستورها هم طهارت معنوى، و هم جسمانى براى مردم فراهم شود.
***