تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٠
و در مرحله آخر، تنها نام مجاهدان به ميان آمده است (المُجاهِدِيْنَ ...).
و اين يكى از نكات بارز بلاغت در كلام است كه چون شنونده مرحله به مرحله با موضوع آشناتر مىشود از قيود و مشخصات آن مىكاهند و كار آشنائى به جائى مىرسد كه تنها با يك اشاره همه چيز معلوم مىشود.
***
٢- درجات مختلف مجاهدان
در آيه نخست، برترى مجاهدان بر قاعدان به صورت مفرد (درجه) ذكر شده در حالى كه در آيه دوم به صورت جمع (درجات) آمده است، روشن است:
ميان اين دو تعبير، منافاتى نيست؛ زيرا در تعبير اول، منظور بيان اصل برترى مجاهدان بر غير آنها است، ولى در تعبير دوم، اين برترى را شرح مىدهد، لذا با ذكر «مغفرت» و «رحمت» نيز توأم شده است.
به عبارت ديگر، تفاوت ميان اين دو، تفاوت ميان «اجمال» و «تفصيل» است.
ضمناً از تعبير به «درجات» نيز مىتوان اين معنى را استفاده كرد كه مجاهدان همه در يك حدّ و پايه نيستند و به اختلاف درجه اخلاص، فداكارى و تحمل ناراحتىها، مقامات معنوى آنها مختلف است؛ زيرا مسلّم است همه مجاهدانى كه در يك صف در برابر دشمن مىايستند، به يك اندازه، جهاد نمىكنند و به يك اندازه اخلاص ندارند، بنابراين هر يك، به تناسب كار و نيت خود پاداش مىگيرند.
***
٣- اهميت فوق العاده جهاد
جهاد يك قانون عمومى در عالم آفرينش است، و همه موجودات زنده جهان اعم از نباتات و حيوانات به وسيله جهاد موانع را از سر راه خود بر مىدارند، تا بتوانند به كمالات مطلوب خود برسند.
به عنوان مثال، ريشه درخت براى به دست آوردن غذا و نيرو، به طور دائم