تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩
در بحث جبر و تفويض به آن اشاره شده است و خلاصه آن اين است:
همه حوادث جهان حتى اعمال و افعال ما خواه حسنه باشد يا سيئه، خوب باشد يا بد، از يك نظر مربوط به خدا است؛ زيرا او است كه به ما قدرت داده و اختيار و آزادى اراده بخشيده است.
بنابراين، آنچه ما با آزادى اراده انتخاب مىنمائيم، بر خلاف خواست خدا نيست، ولى در عين حال اعمال ما به ما نسبت دارد، و از وجود ما سرچشمه مىگيرد؛ زيرا عامل تعيينكننده عمل، اراده و اختيار ما است، و به همين دليل، ما در برابر اعمالمان مسئوليم، و استناد اعمال ما به خدا آن چنان كه اشاره شد از ما سلب مسئوليت نمىكند و موجب عقيده جبر نيست.
بر اين اساس آنجا كه مىفرمايد: «حسنات» و «سيئات» از خدا است، اشاره به همان فاعليت خداوند نسبت به همه چيز است، و آنجا كه مىفرمايد: «سيئات» از شما است، اشاره به فاعليت ما و مسأله اراده و اختيار ما مىكند و در واقع مجموع دو آيه، مسأله «امر بين الامرين» را ثابت مىكند (دقت كنيد).
٣- تفسير ديگرى كه براى اين دو آيه وجود دارد و در اخبار اهل بيت عليهم السلام نيز به آن اشاره شده است اين است كه: منظور از سيئات، كيفرهاى اعمال و مجازات و عقوبات معاصى است، «١» شكى نيست كه اين كيفرها از ناحيه خداوند است، ولى چون نتيجه اعمال و افعال بندگان مىباشد از اين جهت گاهى به بندگان نسبت داده مىشود، و گاهى به خداوند، و هر دو صحيح است، مثلًا صحيح است گفته شود: قاضى دست دزد را قطع مىكند، و نيز صحيح است گفته شود: اين خود دزد است كه دست خود را قطع مىنمايد!