تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٢
٢- چرا «إِلَّا أَنْ يَصَّدَّقُوا»
در موردى كه بازماندگان مقتول مسلمان باشند، جمله إِلَّا أَنْ يَصَّدَّقُوا: «مگر آن كه آنها از ديه صرفنظر كنند» ذكر شده، ولى در مورد كسانى كه مسلمان نباشند اين جمله ذكر نشده است، دليل آن نيز روشن است؛ زيرا در مورد اول، زمينه براى چنين كارى وجود دارد اما در مورد دوم چنان زمينهاى نيست.
به علاوه مسلمانان حتىالامكان نبايد زير بار منّت غير مسلمانان در اين موارد بروند.
***
٣- تقدّم و تأخّر ديه و تحرير رقبه
جالب توجه اين كه: در صورت اول كه بازماندگان مسلمانند، نخست اشاره به «آزادى يك برده» و سپس اشاره به «ديه» شده است، در حالى كه در صورت سوم كه مسلمان نيستند، نخست «ديه» آمده است.
شايد اين تفاوت تعبير، اشاره به آن باشد كه در مورد مسلمانان تأخير در ديه غالباً عكسالعمل نامطلوبى ندارد، در حالى كه در مورد غير مسلمانان بايد قبل از هر چيز ديه پرداخته شود تا آتش نزاع خاموش گردد، و دشمنان آن را بر پيمانشكنى حمل نكنند.
***
٤- مقدار ديه
در آيه شريفه اشارهاى به مقدار ديه نشده است و شرح آن به سنت موكول گرديده كه مطابق آن ديه كامل هزار مثقال طلا يا يك صد شتر و يا دويست گاو و در صورت توافق، قيمت اين حيوانات است.
البته تعيين طلا و يا بعضى از حيوانات به عنوان ديه، طبق يك سنت اسلامى