تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٣٩
منحصر به يك فرد بوده باشد.
در بسيارى از آيات قرآن ضمير جمع به خداوند كه احد و واحد است به عنوان تعظيم گفته شده است.
البته انكار نمىتوان كرد كه استعمال لفظ جمع در مفرد، به اصطلاح، خلاف ظاهر است و بدون قرينه جايز نيست، ولى با وجود آن همه رواياتى كه در شأن نزول آيه وارد شده است، قرينه روشنى بر چنين تفسيرى وجود دارد، و حتى در موارد ديگر، به كمتر از اين قرينه نيز قناعت مىشود.
ب- حالت عبادت على عليه السلام چگونه با درخواست سائل سازگار است؟
«فخر رازى» و بعضى ديگر از متعصبان ايراد كردهاند كه على عليه السلام با آن توجه خاصى كه در حال نماز داشت و غرق در مناجات پروردگار بود (تا آنجا كه معروف است پيكان تير از پايش بيرون آوردند و توجه پيدا نكرد) چگونه ممكن است صداى سائلى را شنيده و به او توجه پيدا كند؟
پاسخ:
آنها كه اين ايراد را مىكنند از اين نكته غفلت دارند كه شنيدن صداى سائل و به كمك او پرداختن توجه به خويشتن نيست، بلكه عين توجه به خدا است.
على عليه السلام در حال نماز از خود بيگانه بود، نه از خدا، و مىدانيم بيگانگى از خلق خدا بيگانگى از خدا است و به تعبير روشنتر: پرداختن زكات در نماز انجام عبادت در ضمن عبادت است، نه انجام يك عمل مباح در ضمن عبادت.
و باز به تعبير ديگر، آنچه با روح عبادت سازگار نيست، توجه به مسائل مربوط به زندگى مادى و شخصى است و اما توجه به آنچه در مسير رضاى خدا است، كاملًا با روح عبادت سازگار است و آن را تأكيد مىكند.
ذكر اين نكته نيز لازم است كه معنى غرق شدن در توجه به خدا اين نيست