تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦١
مانع از كيفرهاى آخرت نخواهد گرديد.
***
سپس براى اين كه راه بازگشت را حتى بر روى اين گونه جانيان خطرناك نبندد و در صورتى كه در صدد اصلاح بر آيند، راه جبران و تجديدنظر به روى آنها گشوده باشد مىفرمايد:
«مگر كسانى كه پيش از دسترسى به آنها توبه و بازگشت كنند كه مشمول عفو خداوند خواهند شد و بدانيد خداوند غفور و رحيم است» «إِلَّا الَّذينَ تابُوا مِنْ قَبْلِ أَنْ تَقْدِرُوا عَلَيْهِمْ فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحيمٌ».
از اين قسمت استفاده مىشود كه تنها در صورتى مجازات و حدّ از آنها برداشته مىشود كه پيش از دستگير شدن به ميل و اراده خود از اين جنايت توبه كنند و پشيمان گردند.
البته نياز به تذكر ندارد كه توبه آنها سبب نمىشود اگر قتلى از آنها صادر شده، يا مالى را به سرقت بردهاند مجازات آن را نبينند، بلكه تنها مجازات تهديد مردم با اسلحه برداشته خواهد شد.
و به عبارت ديگر، توبه او تنها تأثير در ساقط شدن حق اللَّه دارد و اما حق النّاس بدون رضايت صاحبان حق، ساقط نخواهد شد (دقت كنيد).
و نيز به تعبير ديگر: مجازاتِ محارب، از مجازات قاتل يا سارق معمولى شديدتر است و با توبه كردن، مجازات محارب از او برداشته مىشود، اما مجازات سارق و غاصب يا قاتل معمولى را خواهد داشت.
با اين توضيح كه: اگر توبه نمىكرد حاكم او را به قتل مىرساند، يا به دار مىآويخت، يا دست و پاى آنها را بر خلاف يكديگر قطع و يا تبعيد مىنمود، چه صاحبان حق و اولياء دم راضى باشند يا خير، چه حاضر به عفو شوند، يا به ديه