بنا نهاد». «١»
ضمناً از اين حديث، به خوبى بر مى‌آيد كه هر سنت زشت و شومى مادام كه در دنيا باقى است، سهمى از مجازات آن بر دوش نخستين پايه‌گذار آن مى‌باشد!
شك نيست كه سرگذشت فرزندان آدم عليه السلام يك سرگذشت واقعى است.
علاوه بر اين كه ظاهر آيات قرآن و اخبار اسلامى اين واقعيت را اثبات مى‌كند، تعبير «بِالْحَقِّ» كه در نخستين آيه از اين آيات وارد شده نيز، شاهدى براى اين موضوع است.
بنابراين، كسانى كه به اين آيات جنبه تشبيه و كنايه و داستان فرضى و به اصطلاح «سمبوليك» داده‌اند، گفتارى بدون دليل دارند.
ولى در عين حال، هيچ مانعى ندارد كه اين «سرگذشت واقعى» نمونه‌اى از نزاع و جنگ مستمرى باشد كه هميشه در زندگانى بشر بوده است:
در يكسو، مردان پاك و با ايمان، با اعمال صالح و مقبول درگاه خدا.
و در سوى ديگر، افراد آلوده و منحرف با يك مشت كينه‌توزى و حسادت و تهديد و قلدرى، قرار داشته‌اند، و چه بسيار از افراد پاك كه به دست آنها شربت شهادت نوشيده‌اند.
ولى سرانجام، آنها از عاقبت زشت اعمال ننگينشان آگاه مى‌شوند، و براى