قابل توجه اين كه: آمرزش و اجر عظيم به عنوان يك وعده الهى در آيه ذكر شده و فرموده: وَعَدَ اللَّهُ ... ولى كيفر دوزخ به صورت نتيجه عمل بيان شده، مى‌فرمايد:
«كسانى كه داراى چنين اعمالى باشند، چنان سرنوشتى خواهند داشت» اين، در حقيقت اشاره به مسأله فضل و رحمت خدا در مورد پاداش‌هاى سراى ديگر است، كه به هيچ وجه برابرى با اعمال ناچيز انسان ندارد، همان طور كه مجازات‌هاى آن جهان جنبه انتقامى نداشته، بلكه نتيجه خود اعمال آدمى است.
ضمناً تعبير به «أَصْحابُ الْجَحِيْم» با توجه به اين كه اصحاب به معنى ياران و ملازمان مى‌باشد، دليل بر آن است كه آنها ملازم دوزخ خواهند بود، ولى اين آيه به تنهائى نمى‌تواند دليل بر مسأله «خلود» باشد- آن چنان كه در تفسير «تبيان» و «مجمع البيان» و تفسير «فخر رازى» آمده است «١»- زيرا ملازمت ممكن است دائمى باشد و ممكن است مدتى به طول بيانجامد و سپس قطع شود، چنان كه تعبير به اصحاب السفينه: «ياران كشتى» كه درباره سرنشينان كشتى نوح در قرآن آمده است دائمى نبوده.
البته شك نيست كه كفار خلود در دوزخ دارند ولى در آيه فوق از آن سخنى نرفته، بلكه از آيات ديگرى استفاده مى‌شود. «٢»
***