تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٠
بديهى است، اين پيمان وسيع، همه مسائل دينى را نيز در بر مىگيرد. «١»
و هيچ مانعى ندارد كه آيه اشاره به تمام پيمانهاى تكوينى و تشريعى (پيمانهائى كه خدا به حكم فطرت گرفته و يا پيامبر صلى الله عليه و آله در مراحل مختلف از مسلمانان گرفت) باشد.
و از اينجا روشن مىشود حديثى كه مىگويد: منظور از ميثاق، همان پيمانى بود كه پيامبر صلى الله عليه و آله در حجة الوداع در موضوع ولايت على عليه السلام گرفت «٢» با آنچه در بالا ذكر كرديم سازگار است؛ زيرا بارها گفتهايم: تفسيرهائى كه در ذيل آيات در اين گونه موارد مىآيد اشاره به يكى از مصداقهاى روشن است، نه به معنى انحصار.
ضمناً بايد توجه داشت: «ميثاق» در اصل، از ماده «وثاقة» يا «وثوق»، به معنى بستن و محكم كردن چيزى با طناب و مانند آن است، و بعداً به هر كارى كه موجب آرامش خاطر مىشود گفته شده و از آنجا كه عهد و پيمان، شبيه گرهى است كه ميان دو نفر يا دو گروه مىخورد، و موجب آرامش فكر آنها است، به آن ميثاق مىگويند.
و در پايان آيه براى تأكيد اين معنى مىفرمايد: «پرهيزگارى پيشه كنيد خداوند از اسرار درون سينهها آگاه است» «وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ عَليمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ».
تعبير به «بِذاتِ الصُّدُورِ» كه تركيبى از «ذات» به معنى «عين و حقيقت» و