حكم، به صورت يك قانون كلّى و عمومى است، يعنى حتى كسى كه تازه بدن خود را شسته نيز شامل مى‌شود).
مجموع جهات سه‌گانه فوق روشن مى‌سازد كه: چرا بايد به هنگام خروج منى (در خواب يا بيدارى) و همچنين آميزش جنسى (اگر چه منى خارج نشود) غسل كرد و تمام بدن را شست.
***
٤- قاعده «لاحَرَج»
ضمناً بايد توجه داشت: جمله ما يُريدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ: «خداوند نمى‌خواهد تكليف طاقت‌فرسائى بر دوش شما بگذارد»، گرچه در ذيل احكام مربوط به غسل و وضو و تيمم ذكر شده، اما يك قانون كلّى را بيان مى‌كند، كه احكام الهى در هيچ مورد به صورت تكليف شاق و طاقت‌فرسا نيست.
بنابراين، اگر مشاهده كنيم كه پاره‌اى از تكاليف در مورد بعضى از اشخاص صورت مشقت‌بارى به خود مى‌گيرد و غير قابل تحمل مى‌شود آن حكم در مورد آنها- به دليل همين آيه- استثناء مى‌خورد و ساقط مى‌شود، مثلًا اگر روزه براى افرادى همچون پيرمردان و پيره‌زنان ناتوان و امثال آنها مشقت‌بار گردد، به دليل همين آيه، روزه بر آنها واجب نيست.
البته نبايد فراموش كرد كه پاره‌اى از دستورات، ذاتاً مشكل است، و بايد به خاطر مصالح مهمى كه در كار است آن مشكلات را تحمل كرد، همانند: حكم جهاد با دشمنان حق.
اين قانون كلّى در فقه اسلامى تحت عنوان قاعده «لاحَرَج» به عنوان يك اصل اساسى در ابواب مختلف، مورد استنادِ فقهاء مى‌باشد و احكام زيادى را از آن استنباط كرده‌اند.
***