تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٩
مفيد و سازنده باشد، نه در گناه و ظلم و تعدّى.
جالب توجه اين كه: «بِرّ» و «تقوا» هر دو در آيه فوق با هم ذكر شدهاند، كه يكى جنبه اثباتى دارد و اشاره به اعمال مفيد است، و ديگرى جنبه نفى دارد و اشاره به جلوگيرى از اعمال خلاف مىباشد.
و به اين ترتيب، تعاون و همكارى بايد هم در دعوت به نيكىها و هم در مبارزه با بدىها انجام گيرد.
در فقه اسلامى از اين قانون در مسائل حقوقى استفاده شده، و پارهاى از معاملات و قراردادهاى تجارى كه جنبه كمك به گناه دارد، تحريم گرديده، همانند فروختن انگور به كارخانههاى شرابسازى و يا فروختن اسلحه به دشمنان حق و عدالت، و يا اجاره دادن محل كسب و كار براى معاملات نامشروع و اعمال خلاف شرع (البته اين احكام شرائطى دارد كه در كتب فقهى بيان شده است).
اگر اين اصل، در اجتماعات اسلامى به جريان افتد و مردم بدون در نظر گرفتن مناسبات شخصى، نژادى و خويشاوندى با كسانى كه در كارهاى مثبت و سازنده گام بر مىدارند همكارى كنند، و از همكارى با افراد ستمگر و متعدّى در هر گروه و طبقهاى كه باشند، خوددارى نمايند، بسيارى از نابسامانىهاى اجتماعى سامان مىيابد.
همچنين اگر در مقياس بينالمللى دولتهاى دنيا، با متجاوز- هر كس و هر دولتى بوده باشد- همكارى نكنند، تعدّى و تجاوز و استعمار و استثمار از جهان برچيده خواهد شد.
اما هنگامى كه مىبينيم پارهاى از آنها به حمايت متجاوزان و ستمگران بر مىخيزند و با صراحت اعتراف مىكنند اشتراكِ منافع، آنها را دعوت به اين