تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٣
نخواهند يافت» «وَ أَمَّا الَّذينَ اسْتَنْكَفُوا وَ اسْتَكْبَرُوا فَيُعَذِّبُهُمْ عَذاباً أَليماً وَ لا يَجِدُونَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيّاً وَ لا نَصيراً».
***
نكتهها:
١- استنكاف به معنى امتناع و انزجار از چيزى است و بنابراين، مفهوم وسيعى دارد كه با ذكر جمله «اسْتَكْبَرُوا» به دنبال آن محدود مىشود؛ زيرا امتناع از بندگى خدا گاهى سرچشمه آن جهل و نادانى است و گاهى به خاطر تكبّر، خودبينى و سركشى است گرچه هر دو كار خلافى است، ولى دومى به مراتب بدتر است.
***
٢- ذكر عدم استنكاف ملائكه از عبوديت پروردگار،
يا به خاطر آن است كه مسيحيان قائل به سه معبود بودند (اب، ابن و روح القدس و يا به تعبير ديگر خداى پدر و خداى پسر و واسطه ميان آن دو) بنابراين، در اين آيه مىخواهد معبود ديگر، يعنى «مسيح» و «فرشته روح القدس» هر دو را نفى كند تا توحيد ذات پروردگار ثابت شود.
و يا به خاطر آن است كه آيه، ضمن پاسخگوئى به شرك مسيحيان، اشاره به شرك بتپرستان عرب كرده كه فرشتگان را فرزندان خدا مىدانستند و جزئى از پروردگار، و به آنها نيز پاسخ مىگويد.
با توجه به اين دو بيان، ديگر جائى براى اين بحث باقى نمىماند كه آيا آيه فوق دليل بر افضليت فرشتگان بر انبياء هست يا نه؟
زيرا آيه فقط در مقام نفى «اقنوم سوم» و يا «معبودهاى مشركان عرب» است، نه در صدد بيان افضليت فرشتگان نسبت به مسيح عليه السلام.