تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٢
از اين حديث، به خوبى روشن مىشود: پيامبر صلى الله عليه و آله وظيفه دارد، مطابق ظاهر و بر طبق دليل طرفين دعوا قضاوت كند.
البته در چنين داورى معمولًا حق به حقدار مىرسد، ولى گاهى هم ممكن است ظاهر دليل و گواهى گواهان با واقع تطبيق نكند.
اينجا است كه بايد توجه داشت: حكم داور به هيچ وجه واقع را تغيير نمىدهد، و حق، باطل، و باطل حق نمىشود.
***
در سومين آيه به دنبال دستورهاى گذشته درباره عدم حمايت از خائنان، همين معنى را با توجه به جهات مختلف، چنين ادامه مىدهد، مىفرمايد: «هيچ گاه از خائنان و آنها كه به خود خيانت كردند، حمايت مكن» «وَ لا تُجادِلْ عَنِ الَّذينَ يَخْتانُونَ أَنْفُسَهُمْ».
و دليل آن را چنين بيان مىكند:
«چرا كه خداوند، خيانت كنندگان گنهكار را دوست نمىدارد» «إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ مَنْ كانَ خَوَّاناً أَثيماً».
قابل توجه اين كه: در اين آيه مىفرمايد: «كسانى كه به خود خيانت كردند» در حالى كه مىدانيم طبق شأن نزول آيه، خيانت نسبت به ديگران انجام شده بود، و اين مىتواند اشاره به چند نكته باشد:
اشاره به همان معنى لطيفى كه قرآن بارها آن را تذكر داده كه هر عملى از انسان سر بزند، آثار خوب و بد آن اعم از معنوى و مادى، قبل از هر كس متوجه خود او مىشود، همان طور كه در جاى ديگر فرموده: انْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِانْفُسِكُمْ وَ انْ أَسَأْتُمْ فَلَها: