تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٧
شركت در اين ميدان مانع شود ندارند، هرگز با مجاهدانى كه در راه خدا و اعلاى كلمه حق با مال و جان خود جهاد مىكنند، يكسان نيستند» «لا يَسْتَوِي الْقاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ وَ الْمُجاهِدُونَ في سَبيلِ اللَّهِ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ».
روشن است: منظور از «قاعِدُون» در اينجا افرادى هستند كه با داشتن ايمان به اصول اسلام، بر اثر نداشتن همت كافى، در جهاد شركت نكردهاند، اما جهاد بر آنها واجب عينى نبوده؛ زيرا اگر واجب عينى بود، قرآن با اين لحن ملايم درباره آنها سخن نمىگفت، و در آخر آيه به آنها وعده پاداش نمىداد.
بنابراين، حتى در صورتى كه جهاد واجب عينى نباشد برترى روشن «مجاهدان» بر «قاعدان» قابل انكار نيست.
به هر حال، آيه كسانى كه از روى نفاق و دشمنى از شركت در جهاد خوددارى كردهاند را شامل نمىشود.
ضمناً بايد توجه داشت تعبير «غَيْرُ أُولِى الضَّرَرِ» مفهوم وسيعى دارد، يعنى تمام كسانى را كه به خاطر نقص عضو، يا بيمارى و يا ضعف فوق العاده و مانند آنها قادر به شركت در جهاد نيستند را، استثناء مىكند.
پس از آن، برترى مجاهدان را بار ديگر به صورت صريحتر و آشكارتر بيان كرده، مىفرمايد: «خداوند مجاهدانى را كه با مال و جان خود در راهش پيكار مىكنند بر خوددارى كنندگان از شركت در ميدان جهاد، برترى عظيمى بخشيده» «فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدينَ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقاعِدينَ دَرَجَةً». «١»
ولى در عين حال، چون- همان طور كه گفتيم- نقطه مقابل اين دسته از مجاهدان، افرادى هستند كه جهاد براى آنها واجب عينى نبوده و يا اين كه: به