پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢٥ - شرح و تفسير

تعليم قرآن نداده باشد و از آراى باطله او را آگاه نكرده باشد؟! امام حسن مجتبى عليه السلام نخست در آغوش پدر و سپس در كنار او همواره حضور داشت و علاوه بر استماع خطبه‌هاى فصيح و بليغ پدر از تعليمات ويژه نيز برخوردار بود.

امام عليه السلام در آخرين جمله اين بخش، ابراز اميدوارى مى‌كند كه وصاياى او در فرزندش كاملا مؤثر گردد مى‌فرمايد: «اميدوارم خداوند تو را در طريق رشد و صلاح، توفيق دهد و به راه راستى كه در خورِ توست هدايتت كند به همين دليل اين وصيتم را براى تو بيان كردم»؛ (وَ رَجَوْتُ أَنْ يُوَفِّقَكَ اللَّهُ فِيهِ لِرُشْدِكَ‌ [١]، أَنْ يَهْدِيَكَ لِقَصْدِكَ‌ [٢]، فَعَهِدْتُ إِلَيْكَ وَصِيَّتِي هَذِهِ).

از اين تعبير امام عليه السلام‌ «فَعَهِدْتُ إِلَيْكَ وَصِيَّتِي هَذِهِ» استفاده مى‌شود كه آنچه در اين نُه بخش از وصيّت‌نامه آمده در واقع جنبه مقدماتى داشته است و هدف اين بوده كه فرزند خود را كاملًا براى پذيرش وصاياى اصلى كه بعدا مى‌آيد آماده سازد كه بدون آماده سازى، نتايج مطلوب حاصل نخواهد شد.

[١]. واژه «رشد» در فارسى امروز به معناى نمو اطلاق مى‌شود؛ ولى در اصل لغت، به معناى راه يافتن به مقصد است و جمله «راشداً مهدياً» كه دعاى هنگام بدرقه است؛ يعنى به مقصودت برسى و هدايت شوى.

[٢]. «قصد» گاه به معناى نيّت مى‌آيد و گاه به معناى پيمودن راه راست و معتدل و خالى از افراط و تفريط است و «قصد السبيل» به معناى جاده‌اى است كه انسان را به مقصد مى‌رساند.