پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٤ - شرح و تفسير رمز پيروزى استقامت است

آرامش تو را به مقصودت مى‌رساند.

اين اصل عقلانى در روايات زيادى، از جمله در حديث معروف پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله به آن اشاره شده است آنجا كه مى‌فرمايد: «دَعْ مَا يُرِيبُكَ إِلَى مَا لَا يُرِيبُكَ؛ آنچه تو را به شك مى‌افكند رها كن و به سوى راهى برو كه در آن شك و ترديد ندارى». [١] در حديث ديگرى پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله، امور زندگى انسان‌ها را به سه قسم تقسيم مى‌كند: «بخشى بيّن الرشد كه سالم بودنش آشكار است و بايد از آن تبعيت كرد و بخشى بيّن الغىّ كه ناسالم بودنش آشكار است و بايد آن را رها و بخشى كه مشكل و مشكوك است كه بايد آن را رها نمود و به خدا واگذار كرد.». [٢]

بديهى است كه هيچ كدام از اين دستورات مسأله امر به معروف و نهى از منكر و ارشاد جاهل را نفى نمى‌كند و مربوط به مواردى است كه انسان مسئوليتى در برابر آن ندارد.

و لذا به دنبال اين دستورات مى‌فرمايد: «امر به معروف كن تا اهل آن باشى و با دست و زبانت منكر را انكار نما و از كسى كه عمل بد انجام مى‌دهد با جديت دورى گزين»؛ (وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ تَكُنْ مِنْ أَهْلِهِ، وَ أَنْكِرِ الْمُنْكَرَ بِيَدِكَ وَ لِسَانِكَ، وَ بَايِنْ مَنْ فَعَلَهُ بِجُهْدِكَ).

جمله اوّل «وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ تَكُنْ مِنْ أَهْلِهِ‌» اشاره به اين است كه چون انسان، ديگران را امر به معروف مى‌كند، اگر خودش اهل معروف نباشد در پيش وجدان خويش شرمنده مى‌گردد. به علاوه از مردم نيز خجالت مى‌كشد كه بگويند او آمر به معروف است در حالى كه خودش عامل به منكر است. مجموع اين امور سبب مى‌شود كه با امر به معروف انسان تدريجاً در سلك عاملان به معروف درآيد.

جمله‌ «وَ أَنْكِرِ الْمُنْكَرَ ...» اشاره به مراتب نهى از منكر دارد كه در اينجا براى آن دو مرحله ذكر شده و در بعضى ديگر از سخنان امام عليه السلام در كلمات قصار سه‌

[١]. بحارالانوار، ج ٢، ص ٢٥٩، ح ٧.

[٢]. كافى، ج ١، ص ٦٨، ح ١٠.