پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٣ - شرح و تفسير رمز پيروزى استقامت است

نخواهند شد». [١]

جمله «دَعِ الْقَوْلَ فِيمَا لَا تَعْرِفُ‌» اشاره به نهى از قول به غير علم دارد كه انسان از امورى سخن بگويد كه از آن آگاهى ندارد. در قرآن كرارا از آن نهى شده است از جمله مى‌فرمايد: «وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ‌؛ از آنچه به آن آگاهى ندارى، پيروى مكن» [٢] و در مورد پيروى از وسوسه‌هاى شيطان مى‌فرمايد: «إِنَّما يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوءِ وَ الْفَحْشاءِ وَ أَنْ تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ»؛ او شما را فقط به بدى و كار زشت فرمان مى‌دهد؛ (و نيز دستور مى‌دهد) آنچه را نمى‌دانيد، به خدا نسبت دهيد». [٣]

فقره «وَ الْخِطَابَ فِيمَا لَمْ تُكَلَّفْ‌» اشاره به اين است كه در مسائل غير مربوط به تو دخالت مكن و به تعبير ساده فضولى در كار ديگران موقوف! چه بسيارند كسانى كه به علت دخالت در كارهاى ديگران و امورى كه به آنها مربوط نيست هم از انجام وظيفه خود مى‌مانند و هم گرفتارى‌ها و نزاع‌هايى براى خود از اين رهگذر به وجود مى‌آورند. اين همان چيزى است كه قرآن مجيد مى‌فرمايد:

«عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لا يَضُرُّكُمْ مَّنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُم‌؛ مراقب خود باشيد اگر شما هدايت يافته باشيد گمراهى كسانى كه گمراه شده‌اند، به شما زيانى نمى‌رساند». [٤]

آخرين جمله‌ «وَ أَمْسِكْ ...» به رعايت احتياط در شبهات اشاره دارد كه يكى از اصول مسلم عقلانى است؛ هر گاه انسان در برابر دو راه قرار گرفت: راهى روشن و خالى از اشكال و راهى مجهول و تاريك، عقل مى‌گويد هرگز در چنين راهى گام مگذار كه ممكن است سرانجام شومش دامانت را بگيرد و اگر هم به مقصد برسى با ترس و وحشت و اضطراب خواهد بود. در راهى گام بنه كه با اطمينان و

[١]. بقره، آيه ٨٦.

[٢]. اسراء، آيه ٣٦.

[٣]. بقره، آيه ١٦٩.

[٤]. مائده، آيه ١٠٥.