پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢٢ - شرح و تفسير دنياى فريبكار و اهل آن

دو جمله‌ «فَلَيْسَ كُلُّ طَالِبٍ ... وَ لَا كُلُّ مُجْمِلٍ ...» در واقع به منزله دليل است براى آنچه در جمله‌هاى قبل درباره رعايت اعتدال و ميانه‌روى در طلب رزق آمده است و اشاره به اين حقيقت است كه دست و پاى زياد هميشه درآمد بيشتر و رعايت اعتدال و ميانه‌روى هميشه درآمد كمتر را در پى ندارد، بلكه لطف الهى بر اين قرار گرفته آنها كه بر او توكل كنند و حرص و آز و طمع را كنار بگذارند و به صورت معتدل براى روزى تلاش نمايند زندگى بهتر و توأم با آرامش بيشتر داشته باشند و در ضمن، ديگران نيز اجازه پيدا كنند كه از تلاش خود براى روزى بهره گيرند و حريصان جاى را بر آنها تنگ نكنند.

امام عليه السلام در دومين دستور مى‌فرمايد: «نفس خويشتن را از گرايش به هر پستى گرامى دار (و بزرگوارتر از آن باش كه به پستى‌ها تن در دهى) هر چند گرايش به پستى‌ها تو را به خواسته‌ها برساند، زيرا تو هرگز نمى‌توانى در برابر آنچه از شخصيت خود در اين راه از دست مى‌دهى بهاى مناسبى به دست آورى»؛ (وَ أَكْرِمْ نَفْسَكَ عَنْ كُلِّ دَنِيَّةٍ [١] وَ إِنْ سَاقَتْكَ إِلَى‌ الرَّغَائِبِ‌ [٢]، فَإِنَّكَ لَنْ تَعْتَاضَ‌ [٣] بِمَا تَبْذُلُ مِنْ نَفْسِكَ عِوَضاً).

اشاره به اينكه بعضى از خواسته‌ها چنان است كه اگر انسان از شخصيت خود مايه نگذارد به آن نمى‌رسد و سزاوارِ انسان آزاده و با شخصيت نيست كه تن به چنين معامله‌اى بدهد؛ از شخصيت خود بكاهد تا به خواسته‌اى از خواسته‌هاى ماديش برسد.

و به گفته شاعر عرب: