پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٩٦ - نكته شرايط استجابت دعا

خبر به پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله رسيد دو بار فرمود: «يا ويح ثعلبه؛ واى بر ثعلبه». [١]

آن گاه امام عليه السلام در ادامه سخنان خود در يك نتيجه‌گيرى روشن مى‌فرمايد:

«بنابراين بايد تقاضاى تو از خدا هميشه چيزى باشد كه جمال و زيباييش براى تو باقى بماند و وبال و بديش از تو برود (بدان مال دنيا اين گونه نيست) مال براى تو باقى نمى‌ماند و تو نيز براى آن باقى نخواهى ماند»؛ (فَلْتَكُنْ مَسْأَلَتُكَ فِيمَا يَبْقَى‌ لَكَ جَمَالُهُ، وَ يُنْفَى‌ عَنْكَ وَبَالُهُ؛ فَالْمَالُ لَا يَبْقَى‌ لَكَ وَ لَا تَبْقَى‌ لَه).

نكته شرايط استجابت دعا

بعضى چنين مى‌پندارند كه تعبيراتى نظير: «ادْعُونِى أَسْتَجِبْ لَكُم‌؛ مرا بخوانيد تا (دعاى) شما را اجابت كنم» [٢] هيچ قيد و شرطى ندارد و انسان هر دعايى كه مى‌كند بايد انتظار داشته باشد كه از لطف خدا به اجابت رسد در حالى كه چنين نيست در روايات متعدّدى كه از معصومان عليهم السلام به ما رسيده براى اجابت دعا شرايط متعدّدى ذكر شده از جمله توبه و پاكى قلب؛ امام صادق عليه السلام مى‌فرمايد: «إِيَّاكُمْ أَنْ يَسْأَلَ أَحَدٌ مِنْكُمْ رَبَّهُ شَيْئاً مِنْ حَوَائِجِ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ حَتَّى يَبْدَأَ بِالثَّنَاءِ عَلَى اللَّهِ وَ الْمِدْحَةِ لَهُ وَ الصَّلَاةِ عَلَى النَّبِيِّ وَ آلِهِ ثُمَّ الْاعْتِرَافِ بِالذَّنْبِ وَ التَّوْبَةِ ثُمَّ الْمَسْأَلَةِ؛ مبادا هيچ يك از شما از خدا درخواستى كند مگر اينكه نخست حمد و ثناى او را بجا آورد و درود بر پيغمبر و آلش بفرستد سپس به گناه خود نزد او اعتراف (و توبه) كند سپس دعا نمايد». [٣]

ديگر اينكه دعا كننده بايد در پاكى زندگى خود به ويژه پرهيز از غذاى حرام و

[١]. تفسير مجمع البيان و قرطبى و طبرى و تفسير نمونه و كتب ديگر، ذيل آيات شريفه ٧٥ تا ٧٨ از سوره توبه.

[٢]. غافر، آيه ٦٠.

[٣]. مستدرك الوسائل، ج ٥، ص ٢١٦، ح ١١ و كتب متعدّد ديگر.