پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٨٨ - شرح و تفسير درهاى توبه و دعا به روى تو گشوده است
درباره عدم يأس از رحمت با عبارتى مملوّ از لطف و محبّت به پيامبرش مىگويد: «قُلْ يا عِبادِىَ الَّذينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَميعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحيمُ»؛ بگو اى بندگان من كه بر خود اسراف و ستم كردهايد از رحمت خداوند نوميد نشويد كه خداوند همه گناهان را مىآمرزد، زيرا او بسيار آمرزنده و مهربان است». [١]
در مورد تبديل سيئات به حسنات مىفرمايد: «إِلَّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صالِحاً فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ»؛ مگر كسانى كه توبه كنند و ايمان آورند و عمل صالح انجام دهند خداوند سيئات آنان را به حسنات مبدّل مىكند». [٢]
درباره ثبت سيئات به اندازه خودش و ثبت خوبىها به ده برابر مىفرمايد:
«مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزى إِلَّا مِثْلَها وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ»؛ هر كس كار نيكى به جا آورد، ده برابر آن پاداش دارد، و هر كس كار بدى انجام دهد، جز به مانند آن، كيفر نخواهد ديد؛ و ستمى بر آنها نخواهد شد». [٣]
به يقين توبه اولين گام براى پيمودن راه حق است و به همين دليل، سالكان مسير الى اللَّه آن را منزلگاه اوّل مىشمرند و اگر در فرمايش امام عليه السلام به دنبال دعا ذكر شده براى آن است كه توبه نيز نوعى دعاست؛ دعا، تقاضاى عفو و رحمت خداست و تا اين گام برداشته نشود و روح و دل از غبار گناه شستشو نگردد و حجابِ معصيت از برابر چشم دل كنار نرود، پيمودن اين راه مشكل يا غير ممكن است.
در دعاها و روايات معصومين عليهم السلام نيز اشارات زياد و تعبيرات لطيفى در اين باره ديده مىشود؛ از جمله در مناجات تائبين (نخستين مناجات از مناجاتهاى
[١]. زمر، آيه ٥٣.
[٢]. فرقان، آيه ٧٠.
[٣]. انعام، آيه ١٦٠.