پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧٥ - شرح و تفسير زاد و توشه آخرتت را با ديگران بفرست!

تعبيرى جالب‌تر و زيباتر از اين پيدا نمى‌شود.

تعبير دوم برگرفته از قرآن مجيد است آنجا كه مى‌فرمايد: «مَنْ ذَا الَّذي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَيُضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثيرَة؛ كيست كه به خدا قرض نيكويى دهد، (و بدون منت، انفاق كند،) تا خداوند آن را براى او، چندين برابر كند؟». [١] البته آيه مسأله وام دادن را با نكته اضافه‌اى بيان مى‌دارد و آن اينكه خداوند وامى را كه از بندگانش مى‌گيرد دو چندان يا چند برابر به آنها باز پس مى‌دهد.

تعبير اوّل را هم احتمالا بتوان از آيات شريفه سوره بلد استنباط كرد آنجا كه مى‌فرمايد: «فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ* وَما أَدْراكَ مَا الْعَقَبَةُ* فَكُّ رَقَبَةٍ* أَوْ إِطْعامٌ فِى يَوْمٍ ذِى مَسْغَبَةٍ ...». [٢]

شايان توجّه است كه مرحوم صدوق در كتاب علل الشرايع روايت جالبى متناسب با وصيّت‌نامه بالا نقل مى‌كند كه سفيان بن عُيَيْنَه مى‌گويد: زُهرى (يكى از تابعين معروف) در شبى سرد و بارانى على بن الحسين عليه السلام را ديد كه آرد بر دوش خود حمل مى‌كند عرض كرد: يابن رسول اللَّه اين چيست؟ فرمود: «أُرِيدُ سَفَراً أُعِدُّ لَهُ زَاداً أَحْمِلُهُ إِلَى مَوْضِعٍ حَرِيز؛ سفرى در پيش دارم كه زاد و توشه آن را به جاى مطمئنى نقل مى‌كنم» زُهرى گفت: غلام من در خدمت شماست آن را براى شما حمل مى‌كند. امام عليه السلام قبول نكرد، زُهرى گفت: من خودم آن را بر دوش حمل مى‌كنم تو والا مقام‌تر از آنى كه بخواهى چنين بارى را بر دوش حمل كنى. امام عليه السلام فرمود: «لَكِنِّي لَا أَرْفَعُ نَفْسِي عَمَّا يُنْجِينِي فِي سَفَرِي وَ يُحْسِنُ وُرُودِي عَلَى مَا أَرِدُ عَلَيْهِ أَسْأَلُكَ بِحَقِّ اللَّهِ لَمَّا مَضَيْتَ لِحَاجَتِكَ وَ تَرَكْتَنِي؛ لكن من خودم را والاتر از آن نمى‌دانم كه آنچه مرا در سفرم نجات مى‌بخشد و ورودم رابر آنچه مى‌خواهم نيكو مى‌سازد بر دوش حمل كنم. تو را به خدا سوگند مى‌دهم به دنبال‌

[١]. بقره، آيه ٢٤٥.

[٢]. بلد، آيه ١١-/ ١٤.