پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٠ - شرح و تفسير انگيزه من براى نوشتن اين وصيتنامه

مطلوب، قبل از فوت فرصت برسم.

جاى تعجب است كه ابن ابى الحديد در شرح جمله‌هايى كه امام عليه السلام درباره خود بيان فرموده مى‌گويد: «اين جمله‌ها نشان مى‌دهد، بر خلاف عقيده شيعه كه مى‌گويند امام عليه السلام از اين گونه امور معصوم است نه در فكر او نقصانى حاصل مى‌شود نه رأى او فتور مى‌پذيرد»، باطل است. [١]

در حالى كه تمام قراين- همان گونه كه گفتيم- نشان مى‌دهد امام عليه السلام، اين سخنان را نه از موضع امامت و عصمت، بلكه از موضع پدرى پير و پر تجربه كه براى فرزندى جوان و كم تجربه نصيحت و اندرز مى‌دهد، بيان فرموده است.

اگر ابن ابى الحديد سخن ديگر مولا على عليه السلام را كه در همين نهج‌البلاغه وارد شده توجه مى‌كرد كه مى‌فرمايد: «فَاسْأَلُونِي قَبْلَ أَنْ تَفْقِدُونِي فَوَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تَسْأَلُونِي عَنْ شَيْ‌ءٍ فِيمَا بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَ السَّاعَة؛ از من سؤال كنيد (آنچه را مى‌خواهيد) پيش از آنكه مرا از دست دهيد. سوگند به كسى كه جانم در دست قدرت اوست از هيچ حادثه‌اى كه از امروز تا دامنه قيامت واقع مى‌شود از من سؤال نمى‌كنيد (مگر اينكه پاسخ آن را آماده دارم)». [٢]

نيز سخن ديگرى كه در خطبه ١٨٩ آمده است كه مى‌فرمايد: «أَيُّهَا النَّاسُ سَلُونِي قَبْلَ أَنْ تَفْقِدُونِي فَلَأَنَا بِطُرُقِ السَّمَاءِ أَعْلَمُ مِنِّي بِطُرُقِ الْأَرْضِ؛ اى مردم هر چه مى‌خواهيد از من بپرسيد، چرا كه من به راه‌هاى آسمان از راه‌هاى زمين آگاه‌ترم (و همه چيز به فرمان خدا و به اذن اللَّه نزد من روشن است). آرى اگر ابن ابى الحديد اين سخنان را در كنار هم مى‌گذاشت هرگز چنين نمى‌گفت.

سپس امام عليه السلام به بيان دليلى براى طرح وصاياى خود براى فرزند جوانش پرداخته چنين مى‌گويد: «به يقين قلب جوان و نوجوان همچون زمين خالى‌

[١]. شرح نهج‌البلاغه ابن ابى الحديد، ج ١٦ ص ٦٦.

[٢]. نهج‌البلاغه، خطبه ٩٣.