محيط محل ابتلا نبوده است. به علاوه به گفته مرحوم علامه مجلسى، امام عليه السلام در اين بيان خود در صدد ذكر همه مصارف هشت‌گانه نبوده است تا بخواهيم با تكلفاتى همه آنها را در كلام امام عليه السلام درج كنيم.

آن گاه امام عليه السلام در ادامه اين سخن به استدلال محكمى پرداخته و بدى حال خيانت‌كاران نسبت به بيت المال را اين‌گونه شرح داده و مى‌فرمايد: « (اين گونه افراد، خائنان به بيت المال‌اند) و آن كس كه امانت را سبك بشمرد و در وادى خيانت گام بگذارد و خويشتن و دينش را از آن پاك نسازد درهاى ذلت و رسوايى را در دنيا به روى خود گشوده و در سراى آخرت خوارتر و رسواتر خواهد بود»؛ (وَ مَنِ اسْتَهَانَ بِالْأَمَانَةِ، وَ رَتَعَ‌ [١] فِي الْخِيَانَةِ، وَ لَمْ يُنَزِّهَ نَفْسَهُ وَ دِينَهُ عَنْهَا، فَقَدْ أَحَلَ‌ [٢] بِنَفْسِهِ الذُّلَّ وَالْخِزْيَ فِي الدُّنْيَا، وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ أَذَلُّ وَ أَخْزَى‌).

اما ذلت و رسوايى در دنيا به سبب آن است كه خيانت‌هاى گسترده معمولًا پنهان نمى‌ماند و دير يا زود فاش مى‌شود و صاحب آن رسوا مى‌گردد و مردم با چشم حقارت به او نگاه مى‌كنند و در آخرت كه نامه‌هاى افراد به دستشان داده مى‌شود، و «يوم البروز» و روز آشكار شدن اعمال پنهانى است، پرونده آنها در برابر اهل محشر گشوده مى‌شود و ذلت و رسوايى بزرگ در آنجاست.

شايان توجّه اينكه امام عليه السلام تنها تعبير به خيانت در امانت نمى‌كند، بلكه سبك شمردن امانت را هم به عنوان «استهان بالامانة» عيب بزرگى مى‌شمرد و اين به خاطر اهميت فوق العاده امانت است.

آن گاه امام عليه السلام در پايان اين نامه به نكته ديگرى اشاره مى‌فرمايد كه خيانت گاه‌

[١]. «رتع» از ريشه «رتع» بر وزن «فتح» به معناى خوردن و نوشيدن فراوان مخصوصاً در فصل بهار و در روستاهاست ولى به معناى وسيع كلمه به هر گونه خوردن و نوشيدن اطلاق مى‌شود و حتى به چريدن حيوانات در صحراها نيز گفته مى‌شود و مرتع را به همين جهت مرتع گفته‌اند.

[٢]. «احل» از ريشه «حلول» به معناى وارد شدن است و هنگامى كه به باب افعال برود به معناى وارد ساختن است.