آن گاه امام عليه السلام مطلب را روشن‌تر ساخته و چنين مى‌فرمايد: «بنابراين لباسى از نرمش همراه كمى شدت و خشونت براى آنان بر خود بپوشان و با رفتارى ميان شدت و نرمش با آنها معامله كن و نزديك ساختن و تقريب را با دور نمودن و ابعاد آنها با هم بياميز؛ ان‌شاء اللَّه»؛ (فَالْبَسْ لَهُمْ جِلْبَاباً [١] مِنَ اللِّينِ تَشُوبُهُ بِطَرَفٍ مِنَ الشِّدَّةِ، وَ دَاوِلْ‌ [٢] لَهُمْ بَيْنَ الْقَسْوَةِ وَ الرَّأْفَةِ، وَ امْزُجْ لَهُمْ بَيْنَ التَّقْرِيبِ وَ الْإِدْنَاءِ، وَ الْإِبْعَادِ الْإِقْصَاءِ. إِنْ شَاءَ اللَّهُ).

بديهى است اينگونه رفتار با افرادى كه مسلمان نيستند ولى در سايه حكومت اسلامى بايد زندگى سالمى داشته باشند، بهترين رفتار است؛ از يك سو به آنان آرامش مى‌دهد و هر گونه فكر طغيان و سركشى را از وجودشان بر مى‌چيند و از سويى ديگر رفتار حكومت اسلامى را حمل بر ضعف و ناتوانى كه ممكن است آن هم سرچشمه طغيان گردد نخواهند كرد. اين بهترين طريق رفتار با اين اقليت‌هاست.

بديهى است آنچه امام عليه السلام در اين نامه بيان فرموده منحصر به اشخاص و يا زمان و مكان معينى نيست بلكه برنامه حساب شده‌اى است كه در همه جا كارآيى دارد. بلكه مى‌توان گفت حكومت نسبت به افراد خودى نيز بايد همين گونه معامله كند. اگر زياد در مقابل آنها نرمش نشان دهد، ممكن است حمل بر ضعف او كنند و گروهى جرأت بر قانون شكنى پيدا نمايند و اگر قوانين را با خشونت و

[١]. «جلباب» به كسر و فتح جيم هر دو قرائت مى‌شود و براى آن معانى مختلفى ذكر شده گاه به معناى چادر «ملحفه» و گاه به معناى روسرى «مقنعه» و گاه به معناى پيراهن بلند و گشاد معنا شده و در نامه مورد بحث جنبه كنايى دارد و منظور از آن پوشش معنوى است كه مدير و فرمانده گروه بر خود مى‌پوشد كه امام عليه السلام مى‌فرمايد تركيبى از نرمش و شدت باشد.

[٢]. «داول» صيغه امر است از «مداوله» به معناى گردانيدن و گردش دادن و چيزى را به جاى ديگرى نشاندن و يا شخصى را به جاى شخص ديگرى قرار دادن و در نامه بالا منظور اين است كه گاه با محبّت با آنها رفتار كن و گاه با كمى خشونت.