بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٤٠٣ - استنتاج

وَ أَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْساً إِلَى رِجْسِهِمْ وَ ماتُوا وَ هُمْ كافِرُونَ‌[١]

«و اما آنها كه در دل‌هايشان بيمارى است، پليدى‌اى بر پليديشان افزوده و از دنيا رفتند، در حالى‌كه كافر بودند.»

*** يكى از نكات بسيار آموزنده اين حكايت، نكته‌اى است كه در استنتاج بدان پرداخته شد. مولانا از زبان آن پرنده به صياد احمق و پندناپذير، كه با ناديده گرفتن دو پند اوّل تقاضاى پند سوم را داشت، چنين مى‌گويد:

پند دادن به آدم جاهلى كه در خواب غفلت بسر مى‌برد، همچون بذر پاشيدن در سرزمين شوره‌زار است.

بنابراين، همچنانكه از زمين شوره‌زار نمى‌توان انتظار پرورش بذر و محصول را داشت، از آدم احمق و جاهل نيز نمى‌توان انتظار كارهاى عقلايى داشت.

پس اى پندگوى عزيز، تخم حكمت خويش را در شوره‌زار دل احمق ميفشان‌

[١] - توبه: ١٢٥