بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٣٠٢ - توضيح مطلب

استنتاج‌

در فرهنگ اسلام و تعليمات دينى ما، براى «گناه» آثار سوء فردى و اجتماعى فراوانى را نقل كرده‌اند كه پرداختن به همه آنها، خود كتاب جداگانه‌اى را مى‌طلبد، ولى در اينجا به مناسبت حكايت فوق، بيان يكى از اثرات سوء فردى گناه ضرورى به نظر مى‌رسد و آن پذيرش ناخودآگاهانه، زيانهاى گناه توسط فرد گنه‌كار است.

توضيح مطلب:

در روايات اسلامى، از گناه به‌عنوان «تير» تعبير شده است؛ مثلا حضرت امام صادق ٧ مى‌فرمايد:

«النّظر سهم من سهام ابليس مسموم و كم من نظرة اورثت حسرة طويلة».

«نگاه به نامحرم تير زهرآلودى است از تيرهاى شيطان، چه بسيار نگاه هوس‌آلود به نامحرم كه حسرت و پشيمانى طولانى به دنبال داشته است.»[١]

هر تيرى، تيراندازى دارد و هدفى. نگاه هوس‌آلود به اجنبى «تير» است، نگاه كننده «تيرانداز» و نامحرم موردنظر، «هدف».

طبق معمول، تيرى كه از تيرانداز رها مى‌شود مى‌بايست به طرف هدف حركت كند ولى در خصوص گناه، قضيه خلاف قاعده است؛ يعنى آنكه هدف گزند تير گناه قرار مى‌گيرد، خود تيرانداز است. به يقين، مثال «تف سربالايى» را

[١] - سفينة البحار، ج ٢، ماده« نظر».