بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٢٦٠ - توضيح اينكه
مولانا در اثبات آنچه كه در استنتاج آوردهايم، به سبك بسيار نغز و شيرينى از قول معشوق به عاشق شيدا چنين مىگويد:
اى عاشق احمق، مگر از خردمندان نشنيدهاى كه وقتى ديدى باد در حال جنبيدن است، بدانكه آن باد، جنبندهاى دارد.
|
گفت اى شيدا تو ابله بودهاى |
ابلهى وز عاقلان نشنودهاى؟ |
|
|
باد را ديدى كه مىجنبد بدان |
باد جنبانى است اينجا باد ران |
|
اى سادهدل جايى كه ايجاد اين بادهاى جزئى، بىآنكه دست تو بادبزن را به حركت درآوردن، امكانپذير نيست، آن وقت اين بادهاى كلى چگونه بدون پديدآورنده، پديد مىآيند؟
|
جنبش اين جزو باد اى سادهمرد |
بىتو و بىباد بيزن سرنكرد |
|
|
پس همه دانستهاند آن را يقين |
كه فرستد باد ربّ العالمين |
|
وَ هُوَ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ ...[١]
«او كسى است كه بادها را پيشاپيش- باران- رحمتش مىفرستد.»
پس هر آدم عاقلى اين مطلب را مىداند كه هر جنبندهاى، جنبانندهاى دارد.
|
پس يقين در عقل هر داننده هست |
اينكه با جنبنده جنباننده هست |
|
اگر تو نمىتوانى جنباننده را با چشم سر ببينى، حداقل به آثار او توجه كن و از اثر پى به مؤثر ببر:
|
گر تو او را مى نبينى در نظر |
فهم كن آن را به اظهار اثر |
|
سَنُرِيهِمْ آياتِنا فِي الْآفاقِ وَ فِي أَنْفُسِهِمْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ ...[٢]
«به زودى نشانههاى خود را در اطراف جهان و در درون جانشان به آنها نشان مىدهيم تا آشكار گردد كه او حق است.»
[١] - اعراف: ٥٧
[٢] - فصلت: ٥٣