بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ١٠٠ - استنتاج

و اين خيال و اوهام بى‌اساس است كه بسا انسان عاقل و خردمند را ديوانه و گمراه مى‌كند.

... وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوى‌ فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ ...[١]

«پيرو هوا مباش كه تو را از راه خدا گمراه مى‌كند.»

وَ لَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْواءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهِنَّ ...[٢]

«اگر حق از هوا و هوس آنها پيروى كند، آسمانها و زمين و تمام كسانى كه در آنها هستند فاسد مى‌شوند.»

مولانا هم زيان وهم و خيال را در زندگى انسان چنين تعريف مى‌كند:

*** مولانا در اين حكايت چهره انسانى را به تصوير مى‌كشد كه سلامتى، قدرت و توانش را اوهام و خيالات بى‌اساس به تاراج برده است؛ آنچنان‌كه ناتوان و مضطر به بستر بيمارى پناه مى‌برد.

او به اين اندازه اكتفا نكرد و بر سر همسرش بانگ برآورد كه هان! اى زن بى‌مهر و سست‌پيمان، تو چرا حال زارم را متوجه نشدى و مرا از وضعيتم آگاه نساختى؟!

[١] -« ص»: ٢٦

[٢] - مؤمنون: ٧١