بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٢٢٧ - اركان توبه عبارتند از

تحريكات بى‌اساس آنها در توبه را مى‌زند و عذر تقصير به درگاه بى‌نظير مى‌برد.

خداى مهربان با اين بيان عذر بنده تائب را مى‌پذيرد كه: «بنده ما گناهى كرد، ما گناه او را ديديم ولى او رحمت و غفران ما را نديد.»

لذا خاطرش از ما ترسان بود ولى درعين‌حال عمق جانش وابسته به غفران و بخشش ما بود و اين خوف و رجاء، سرانجام اثرش را گذاشت و او را دوباره به سوى ما بازگشت داد.

و اين است از ويژگى‌هاى مؤمن كه:

... يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً ...؛[١] «پروردگار خود را با بيم و اميد مى‌خوانند.»

بنابراين، اگر تهديدى است، اگر خوف و ترسى از جانب ما است، براى كسانى است كه از من (خدا) نمى‌ترسند وگرنه آنان كه از من مى‌ترسند لزومى ندارد كه باز آنان را بترسانم.

زير ديگ سرد آتش روشن مى‌كنند، نه ديگى كه از شدت حرارت مى‌جوشد و آبش از سر مى‌ريزد.

[١] - الم سجده: ١٦