بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٣٥٤ - استنتاج

قرص زيباى ماه در گستره آسمان را ببين، حسرت ديدار آن را هم در شب‌هاى محاق به ياد آور.

وقتى طراوت، شادابى و زيبايى كودكى را مشاهده مى‌كنى، افسردگى، زشتى و بى‌حوصلگى زمان سالخوردگى اين كودك را هم به ياد آر.

وقتى اندام زيبا و چهره فريباى معشوق سيمين‌تن دلت را بلرزه درمى‌آورد، كمى هم به اندام دوران پيرى او فكر كن كه همچون كشتزار پنبه فرتوت و موهايش سفيد شده است.

در كنار سفره، انواع غذاهاى چرب و لذيذ را مشاهده مى‌كنى، بلند شو سرى هم به مستراح بزن تا شكل ديگر اين غذاها را ببينى!

به آن مدفون متعفن بگو چه شد آن طعم و بو و مزه تو؟

آن مدفوع با زبان بى‌زبانى مى‌گويد: آن غذاهاى رنگارنگ و خوش‌بو همه‌اش دانه بود و من دام آن دانه كه براى صيد كردن انسان‌هاى شكمباره چيده شده بوديم، اكنون كه تو صيد شدى دانه پنهان شد و دام آشكار.

مولانا براى نشان دادن دو خصلت وجودى و عدمى دنيا، همچنان مثال‌