بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٦٣ - استنتاج

ظاهر با من بيگانه باشيد و براى اجراى فرمان فرعون با من به پيكار برخيزيد.

روز موعود فرا رسيد. همه ساحران براى مبارزه با موسى در محلّ مخصوص گرد آمدند.

استنتاج‌

آيه، در لغت به‌معناى نشانه و علامت است و به هرچيز ظاهرى كه لازمه ظهور آن، ظهور شى‌ء ديگر باشد، آيه مى‌گويند. «١»

كلمه «آيه» به‌معناى علامت، داراى دلالت است كه مدلول آن هم مى‌تواند از مقوله معنوى باشد، و هم مى‌تواند از اعيان خارجى باشد. در صورت اول مثل:

أَ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ آيَةً أَنْ يَعْلَمَهُ عُلَماءُ بَنِي إِسْرائِيلَ‌ «٢»

«آيا همين نشانه براى آنها كافى نيست كه علماى بنى اسرائيل به خوبى از آن آگاهند؟»

و در صورت دوّم مثل.

وَ جَعَلْنَا ابْنَ مَرْيَمَ وَ أُمَّهُ آيَةً ... «٣»

«ما فرزند مريم- عيسى- و مادرش را نشانه خدا قرار داديم.»

و آنجا كه از مقوله معنوى است، بيانگر معارف اعتقادى يا احكام عملى و يا

______________________________

(١)- مفردات راغب.

(٢)- شعراء: ١٩٧

(٣)- مؤمنون: ٥٠