بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٢٢٥ - اركان توبه عبارتند از

آن مانند پهنه آسمان و زمين است.»

اگر فرض شود براى هر درى قفلى و براى هر قفلى كليدى باشد، كليد در بهشت توبه و استغفار از گناهان است.

انسان نبايد هيچ‌گونه يأس و نااميدى از گرانبارى گناه و كثرت معاصى در خود راه دهد؛ زيرا خداوند رحمان و رحيم در آيات متعددى اين بشارت را داده است كه با توبه هر گناهى به هر كيفيت و كميتى قابل بخشش و عفو است. توجه كنيد:

قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ‌[١]

«بگو اى بندگان من، كه بر خود اسراف و ستم كرده‌ايد، از رحمت خداوند نوميد نشويد كه خدا همه گناهان را مى‌آمرزد.»

وَ إِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً ثُمَّ اهْتَدى‌[٢]

«و من كسانى را كه توبه كنند و ايمان آورند و عمل صالح انجام دهند و سپس هدايت شوند، مى‌آمرزم.»

يكى از بدترين حالات روانى انسان، مأيوس شدن از بخشش خدا است، اسلام يأس از رحمت خدا را گناه كبيره مى‌داند و مكرر توصيه مى‌كند كه:

... لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ ...؛[٣] «از رحمت خدا مأيوس نشويد.»

... لا تَيْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ ...؛[٤] «از رحمت خدا مأيوس نشويد.»

على ٧ مى‌فرمايد: «لا ييأس لذنبك و باب التّوبة مفتوح».

«از گناه خود مأيوس نباش، در حالى‌كه باب توبه به رويت باز است.»[٥]

بنابراين، لزومى ندارد انسان به خاطر زيادى گناهانش از رحمت و بخشش‌

[١] - زمر: ٥٣

[٢] - طه: ٨٢

[٣] - زمر: ٥٣

[٤] - يوسف: ٨٧

[٥] - بحار الأنوار، ج ٧٨، ص ٦٧