بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ١٠٤ - استنتاج

«سئل رسول اللّه صلّى اللّه عليه و اله: اىّ المؤمنين اكيس؟ قال: اكثرهم ذكرا للموت و اشدّهم له استعدادا».

«از حضرت رسول گرامى اسلام پرسيدند: زيرك‌ترين و دورانديش‌ترين مؤمن چه كسى است؟ فرمود: كسى كه همواره به ياد مرگ باشد و بيشترين تلاش را براى آماده شدن مرگ انجام دهد.»[٢]

*** مولانا در اين حكايت خبر از مردى مى‌دهد كه آدمى دورانديش و آينده‌نگر بود، لذا روى جهاتى كه بيان كرد، حاضر نمى‌شود ترازويش را در اختيار پيرمردى بگذارد كه خرده‌طلايش را وزن نمايد. اين حكايت مى‌تواند بيانگر نكته‌اى آموزنده در كيفيت تعليم استاد طريقت با سالكان سلوك به شرح زير باشد.

زرگر، كنايه است از استاد و پير طريقت.

پيرمرد، كنايه است از سالك مبتدى.

[١] - قاقديس.

[٢] - بحار الأنوار، ج ٧١، ص ٢٦٧