امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٦٩٩ - ١٨ خداوند متعال سرور ماست، نه سعد بن معاذ

حكم كرد همان را قبول كنيد، و آن‌ها نيز پذيرفتند. پس حضرت صلى الله عليه و آله به سراغ سعد فرستادند و او در حالى كه سواره بر الاغ بود آمد. وقتى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله او را ديدند به اصحاب فرمودند: بلند شويد سيد و سرور خود را پياده كنيد. عمر بن خطاب گفت: سيد و سرور ما خداوند عز وجل است. حضرت صلى الله عليه و آله فرمودند: او را پياده كنيد، پس او را پياده كردند و .... هيثمى، ابن حجر و البانى سند اين خبر را حسن دانسته‌اند.

امام بخارى اين خبر را با حذف سخن خليفه دوم از ابوسعيد خدرى چنين روايت كرده است:

لما نزلت بنو قريظة على حكم سعد هو ابن معاذ بعث رسول الله صلى الله عليه و آله وكان قريبا منه فجاء على حمار فلما دنا قال رسول الله صلى الله عليه و آله: قوموا إلى سيدكم. فجاء فجلس إلى رسول الله صلى الله عليه و آله فقال: له إن هؤلاء نزلوا على حكمتك. قال فإني أحكم أن تقتل المقاتلة و ان تسبى الذرية قال صلى الله عليه و آله: لقد حكمت فيهم بحكم الملك.[١] چنان‌كه ملاحظه مى‌كنيد بخارى در اين خبر، سخن عمر بن خطاب را حذف كرده است.

البته بايد توجه داشته باشيم، عمر بن خطاب در حالى در اين مورد با پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مخالفت كرده است كه در اخبار ديگر ثابت شده او در داستان سقيفه و ... بارها ابوبكر را و همچنين همراه ابوبكر بلال را سيد خود خوانده است چنان‌كه مى‌گويد: كَانَ عُمَرُ يَقُولُ: أَبُوبَكْرٍ سَيِّدُنَا وَأَعْتَقَ سَيِّدَنَا؛[٢] عمر هميشه مى‌گفت: ابوبكر سيد ما بلال سيدمان را آزاد نمود. قال ابوبكر: بَايِعُوا عُمَرَ او أَبَا عُبَيْدَةَ. فَقَالَ عُمَرُ: بَلْ نُبَايِعُكَ أَنْتَ فَأَنْتَ‌

[١] . صحيح بخارى، كتاب الجهاد والسير، باب: اذا نزل العدوعلى حكم رجل، ج ٣، ص ١١٠٧، ح ٣٠٤٣ و ٣٨٠٤ و ٤١٢١ و ٦٢٦٢

[٢] . صحيح بخارى، كتاب الفضائل، باب مَنَاقِبُ بِلَالِ بْنِ رَبَاحٍ، ح ٣٧٥٤.