امام بخارى و جايگاه صحيحش - قاسم اف، الياس - الصفحة ٩٠ - امام بخارى و قرآن و اساتيد او در عقائد

كرده است.

يحيى بن صالح: احمد بن حنبل و عقيلى گفته‌اند: او جهمى است.[١] او شيخ بخارى است و امام بخارى دوازده حديث از او روايت كرده است.

على بن جعد: مسلم در مورد او گفته است: او جهمى بود.[٢] او شيخ امام بخارى است و بخارى چهارده حديث از او روايت كرده است.

از اين همه راويانى كه امام بخارى آن‌ها را كافر و بدتر از يهود و نصارى دانسته اين همه حديث در صحيحش روايت كرده است و البته شايد بيشتر از اين نيز باشد كه ما به آن دسترسى پيدا نكرده باشيم.

امام بخارى و قرآن و اساتيد او در عقائد

ابن حجر در مورد عقيده بخارى مى‌گويد: بخارى اكثر مسائل اعتقادى خود را از كرابيسى و ابن كلاب و امثال آن دو گرفته است.[٣]

پس بايد مختصرى با شرح حال اين دو استاد اعتقادى امام بخارى كه عقيده خود را از آن‌ها گرفته است آشنا شويم:

محمد بن إسحاق النديم مى‌گويد: ابن كلاب از نابته حشويه است و مى‌گفت: كلام خدا خود خداست و عباد گفته است: او با اين سخنش نصرانى است. (و ابن حجر منظور از حشويه را مفوضه معرفى كرده است). ابوالعباس بغوى گفته است: فيثون نصرانى به من گفت: خدا ابن كلاب را رحمت كند، به نزد من براى بيعت مى‌آمد و از من اين عقيده را گرفت و اگر زنده مى‌ماند، قطعاً ما مسلمين را يارى مى‌كرد.[٤]

[١] . ميزان الاعتدال، ج ٤، رقم ٩٥٤٥؛ سير اعلام النبلاء، ج ١٠، ص ٤٥٥؛ تهذيب التهذيب، ج ١١، رقم ٣٧٢.

[٢] . سير اعلام النبلاء ذهبى، ج ١٠، ص ٤٦٦، رقم ١٥٢، وج ١٢، ص ٥٢٨.

[٣] . فتح البارى، ج ١، ص ٢١٣.

[٤] . سبر اعلام النبلاء، ج ١١، ص ١٧٥، رقم ٧٦؛ لسان الميزان، ج ٣، ص ٢٩٠، رقم ١٢٢٨.